LAblog

Leisure & Arts in steden en gebieden

‘Pop-up galleries’ tegen leegstand

Door admin, gepubliceerd op 21 oktober 2009

Leegstand. Als gevolg van de financiële crisis kampen veel steden in de Verenigde Staten (maar zeker ook in Nederland) met dit probleem. Het verhuren of verkopen van deze leegstaande panden gaat moeizaam omdat er geen nieuw investeringskapitaal beschikbaar is bij potentiële huurders of kopers. De gevolgen van leegstand kan ten koste van de kwaliteit van de leefomgeving. In het New Yorkse stadsdeel Brooklyn hebben ze daar een oplossing voor gevonden en de effecten zijn positiever dan verwacht.

Een lege winkelruimte aan de Flathbush Avenue in Brooklyn wordt ingezet als galerie, het geeft weer wat meer levendigheid in het gebied. Bron: Nicole Bengivno @ New York Times

Een lege winkelruimte aan de Flathbush Avenue in Brooklyn wordt ingezet als galerie, het geeft weer wat meer levendigheid in het gebied. Bron: Nicole Bengivno @ New York Times

Een groot aantal delen van Brooklyn hebben een slecht imago. Een aantal van die grimmige gebieden liggen rond de Flatbush Avenue Extension, de aansluiting naar de Manhattan Bridge. De leegstaande panden in deze gebieden, met name die structureel leegstaan maar door de crisis nog slechter te verkopen of te verhuren zijn, worden nu gebruikt door kunstenaars en andere creatievelingen die op zoek zijn naar goedkope ruimte in het toch al dure New York. Projectontwikkelaars en bezitters van vastgoed stimuleren deze ontwikkelingen, vooral ook omdat refereren aan creativiteit een mooie plus bij het verkooppraatje kan zijn.
Een keur aan bedrijven, zoals ‘Two Trees Management’, verhuren de leegstaande panden, bijvoorbeeld via organisaties als ‘Chashama‘ of ‘Ad Hoc Art‘, voor een korte tijd aan kunstenaars (slechts voor een paar weken of maanden) met het motto: “any sort of activitity is better than no activity”. De activiteiten hebben een verassend effect. Enerzijds zorgt het voor (beperkte) huurinkomsten voor de eigenaar van het pand. Maar wellicht belangrijker is dat de donkere gebouwen nu een gevoel van levendigheid krijgen. Het effect op de levendigheid van de gebieden met een slechte naam komt ten goede aan het imago van het gebied, zo hebben ze een significant effect op de gemoedstoestand van de bewoners en drukt het de criminaliteitscijfers.
Een lege winkelruimte aan 161st street in Brooklyn wordt ingezet als gallerie, verhuurd door Chashama. Bron: Michael Kamber @ New York Times

Een lege winkelruimte aan 161st street in Brooklyn wordt ingezet als gallerie, verhuurd door Chashama. Bron: Michael Kamber @ New York Times

Deze initiatieven zijn al langer bekend. In Groot-Brittannië worden deze min of meer spontaan opkomende galerieën en ateliers ‘pop-up galleries’ genoemd. En de methode van verhuur lijkt enigszins op de anti-kraak constructies die we in Nederland tegenkomen. De ruimtelijke effecten op straat- en buurtniveau van deze ‘pop-up galleries’ zijn echter nog niet zo bekend. De resultaten in Brooklyn lijken zich positief te ontwikkelen. Het is interessant om deze ontwikkelingen te bestuderen en wellicht kan het ook aanleiding geven om deze tactieken ook in economisch betere tijden in te zetten. Ook in hoogconjuncturele tijden is leegstand immers een blijvend probleem. Het is de vraag of deze ontwikkelingen uiteindelijk verzanden in processen als ‘gentrification’. In Nederland, waar ook veel leegstand bestaat, moet de mogelijkheid om panden op deze wijze in te zetten eens serieus onderzocht en uitgevoerd worden. Deze spontane ontwikkelingen kunnen door beleid goed ingekaderd worden en kunnen kansen bieden voor de kleine creatieve sectoren en kleine lokale economische effecten stimuleren.

De auteur, Ronny Denkers, is sociaal geograaf en planoloog en doet onderzoek, als masterstudent aan de Radboud Universiteit Nijmegen, naar gentrificatie en de functie van pop-up spaces binnen het proces van revitalisatie en transformatie van gebieden.

Tags: - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -