Rendering van Park51 door SOMA Architects - bron: blog.park51.org

Vorige week zijn nieuwe renderings vrijgegeven van Park51, ook wel bekend als de ‘Ground Zero Moskee’. Dit zeer controversiële project blijkt geen moskee te zijn, maar een interessant en multifunctioneel cultureel centrum.

Interessant omdat het centrum volgens initiatiefneemster Daisy Khan als doel heeft “harmonie te scheppen en tegenwicht te bieden aan extremisme”, en zo juist bij te dragen aan de integratie van moslims in de westerse cultuur. Volgens de website:

Park51 is a nonsectarian community, cultural and interfaith spiritual center along with a Muslim prayer area and a monument to honor all those we lost on 9/11. (hier de volledige visie en missie)

Het centrum ligt op twee blokken van Ground Zero, bestaat uit 15 verdiepingen en de geschatte kosten zijn $140 miljoen. Opiniepeilingen lieten zien dat een meerderheid van Amerikanen en New Yorkers tegen de bouw is van de ‘Ground Zero Mosque’ (die dus geen moskee bevat; wel een gebedsruimte). Maar onder de inwoners van Manhattan zijn de tegenstanders in de minderheid. Wellicht zien deze locals het cultureel centrum wel als symbool van tolerantie. Of ze zijn van mening dat de vele voorzieningen het centrum en de buurt tot een meer dynamische plek kunnen maken. De website van het project somt de voorzieningen van Park51 op:

• outstanding recreation spaces and fitness facilities (swimming pool, gym, basketball court)
• a 500-seat auditorium
• a restaurant and culinary school
• cultural amenities including exhibitions
• education programs
• a library, reading room and art studios
• childcare services
• a prayer space, intended to be run separately from Park51 but open to and accessible to all members, visitors and our New York community
• a September 11th memorial and quiet contemplation space, open to all

Mocht het centrum ooit gebouwd worden – en dit is nog maar zeer de vraag – dan kan het een levendige aanvulling worden op de vele woon- en werkvoorzieningen in Lower Manhattan. Bovendien willen de ontwikkelaars er een duurzaam gebouw van maken. Ik zeg: laat maar komen.

Hier het interview van Nieuwsuur met initiatiefneemster Daisy Khan, waaruit bovenstaande quote komt.

Open-Air-Library ontworpen door KARO* en Architektur+Netzwerk (publicspace.org)

De openluchtbibliotheek is de ultieme mengvorm van bibliotheek en openbare ruimte. Het beeld ziet er verleidelijk uit. Zou het werken? En het is niet eens in Italië, Spanje of een ander warmbloedig land. Gewoon in Magdeburg, Duitsland, een doodnormale stad van 230.000 inwoners.

Is het een geënsceneerde foto? Natuurlijk vraag je je af of de kinderen niet gewoon over het gras gaan rennen en of de boeken aan het eind van de dag niet overal rondslingeren. Is er eigenlijk toezicht, of zijn de kinderen uit zichzelf gaan lezen?

Een ding staat vast: een initiatief als deze is de moeite van het proberen waard. Daarom was hij ook winnaar van de Europese prijs van stedelijke publieke ruimte. Deze prijs, een initiatief van zes Europese culturele instellingen, wordt elke twee jaar uitgereikt. Kijk op de website voor meer beelden van de bibliotheek, voor andere winnaars van dit jaar en, vooral, voor nog meer bijzondere projecten in de publieke ruimte die op een of andere manier nog weinig de publiciteit hebben gehaald.

Impressie van het Tenerife Espacio de las Artes (TEA) – Bron: Iwan Baan

In het kader van het LAgroup-onderzoek ‘Beyond the black box and white cube’, bestudeerden we het Tenerife Espacio de las Artes (2008), een instituut met onder andere een museum en een openbare bibliotheek van de Zwitserse architecten Herzog & de Meuron. Voor het onderzoek baseren we ons op musea en podia, die op programmatisch en architectonisch vlak interessante vernieuwingen voorstellen en die een voorbeeld zijn voor toekomstige gebouwen. Zo kijken we onder andere naar de architectonische uitwerking van de relatie van het instituut met de openbare ruimte, naar de diversificatie in het programma en de mate van transparantie van de architectuur.

In het Tenerife Espacio de las Artes komen een aantal interessante ideeën samen in een ontwerp. De combinatie van functies in het TEA, zoals onder andere een openbare bibliotheek, een museum voor hedendaagse kunst, een centrum voor fotografie, filmzalen en horeca, maakt het gebouw interessant voor een gevarieerd publiek en daarnaast maakt het samenwerkingsverbanden mogelijk tussen de verschillende (artistieke) disciplines. De activiteit binnen het gebouw wordt nog verhoogd doordat de bibliotheek 24 uur per dag is geopend, in tegenstelling tot de vaak meer gesloten traditionele culturele instellingen.

Het TEA verbindt de kade langs de Barranco de Santos aan een hoger gelegen brug aan de andere zijde van het gebouw en voegt zo een voetgangersroute toe aan de infrastructuur van de stad. Deze route is als een gedeeltelijk overdekte uitsparing door het gebouw heen ontworpen en komt samen in een driehoekige patio, boven op het gebouw, waardoor je de ervaring hebt binnen in het gebouw te zijn. De transparante gevels vervagen de grens tussen exterieur en interieur, waardoor dit gevoel nog versterkt wordt.

Niet alleen programmatisch gezien wordt het gebouw een plaats om te verblijven, maar ook in de wijze waarop het gebouw aansluit op de openbare ruimte maakt het gebouw bruikbaar en maakt interactie mogelijk tussen bezoekers en toevallige voorbijgangers. Het TEA vormt zo een mooie aanvulling op het stedelijke en culturele leven van Tenerife en een inspirerend voorbeeld voor toekomstig te bouwen culturele instellingen.

Ken jij nog een vernieuwend voorbeeld van een museum of podium? Laat het ons weten!