Dit filmpje (v/a 3:05) van Socialnomics toont de volgende interessante onderzoeksgegevens: “78% of consumers trust peer recommendations. Only 14% trust advertisements.”

In onderstaande marketingcampagne van de Canadian Tourism Commission, de officiële marketingorganisatie van Canada, is goed nagedacht over deze onderzoeksgegevens. In plaats van het ‘top-down’ in de markt zetten van het merk Canada, hebben ze middenin New York, Chicago en Los Angeles interactieve muren neergezet. Op deze muren verschijnt real-time content van Twitter. Oftewel, de muren tonen wat bewoners en bezoekers op dat moment twitterden over verschillende plekken Canada. Dus geen bedachte reclame, maar spontane aanbevelingen van mensen zoals jij en ik.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Hoewel het Canadese project al een jaar oud is, vind ik het toch interessant om het hier onder de aandacht te brengen. Veel toeristische marketingorganisaties lijken namelijk nog steeds bang voor user generated content, die zich slechts beperkt laat managen. Deze organisaties zouden nog eens goed de eerste zin van deze blogpost kunnen lezen.

De insiders' city guides op guardian.co.uk

Tegenwoordig zijn internet, blogs en social media niet meer weg te denken als informatiebronnen voor het ontdekken van een stad of regio. Met behulp van nieuwe media stelt de toerist zich op de hoogte, vergemakkelijkt zijn reis en zoekt inspirerende activiteiten om tijdens de reis te ondernemen.

Toeristen vinden deze digitale informatie deels op de ‘officiële’ websites van de te bezoeken stad of regio. Maar steeds vaker hebben toeristen behoefte aan informatie van insiders zoals bewoners en bezoekers (meer over deze trend op de wiki over user generated content). Deze gebruikersinformatie is te vinden via tal van ‘onofficiële’ kanalen: social media platforms zoals Facebook, Twitter, YouTube, Flickr, Foursquare en Instagram, recensiewebsites zoals TripAdvisor en Spotted by Locals, boekingswebsites zoals Booking.com en Airbnb, 1001 verschillende blogs en ga zo maar door.

Maar hoe vind je in deze online wirwar een overzicht van relevante inside information over de door jouw te bezoeken plek? De Britse krant The Guardian biedt in samenwerking met Lastminute.com een oplossing. Hun city guides tonen per stad een interactief  overzicht van bijzondere hotels, restaurants, winkels, uitgaansgelegenheden, culturele plekken en natuur. Ook zijn er links naar relevante blogs en tweets over de stad.

Klik op de afbeelding voor de interactieve kaart van Amsterdam

Op dit moment zijn de insiders’ city guides van Londen, New York, Parijs, Barcelona, Rome en Amsterdam live. Later dit jaar volgen Berlijn, Istanbul, Edinburgh en Las Vegas.

De inspiratiedag e-tourism – over toerisme, nieuwe media en de inzet ervan in de beleving van steden en gebieden – bleek een groot succes! Via deze weg willen we alle bezoekers en sprekers danken voor hun deelname, Waag Society voor de prettige co-organisatie en Pakhuis De Zwijger voor de toplocatie.

Voor degenen die er niet bij konden zijn, hier een greep uit de presentaties:

• Dick van Dijk (Waag Society) en ikzelf trapten af met deze crash course over social media en het gebruik ervan in de toeristische sector,
• Vincent Everts gaf een indrukwekkend overzicht van alle trends in de wereld van nieuwe media,
• Simone Brummelhuis (o.a. Iens.nl) vertelde over het activeren van bezoekers via social media,
• Via deze conference call (v/a 01:02:20) spraken we met Jake Barton (Local Projects) over de totstandkoming van het zeer interactieve NYC Visitors Centre,
• En David van Zeggeren (Sparked) vertelde over het project IJdijken, een mobiele route langs de IJdijken in Noord-Holland.

Deze en alle andere presentaties zijn beschikbaar via slideshare (slideshows) en ustream (video-opnames). Foto’s van de inspiratiedag zijn te vinden op onze Facebook-page.

Het doel van de dag – inspireren aan de hand van veel verschillende voorbeelden – werd gehaald. Ook bleken veel aanwezigen behoefte te hebben aan strategische ondersteuning en contact met ontwikkelaars van nieuwe media-toepassingen. Daarom gaan Waag Society en LAgroup de komende tijd nadenken over een passend vervolg op deze dag!

Click op deze tweet van Sparked voor hun verslag van de Inspiratiedag e-tourism

foto Rene den Engelsman, oktober 2010

Gisteren organiseerde ACMC, platform voor culturele marketing en communicatie, een hardhattour op de bouwplaats van EYE. EYE is begin dit jaar ontstaan uit een fusie tussen het Filmmuseum, Holland Film, het Nederlands Instituut voor Filmeducatie en de Filmbank. Het nieuwe gebouw wordt gerealiseerd aan de Noordelijke IJoever, 2 minuten met het pondje vanaf Amsterdam CS. Vanaf hier heb je een schitterend uitzicht op Amsterdam Centrum.

Artist impression van DeluganMeissl.at

EYE krijgt vier filmzalen (van 300, 120, 120 en 80 stoelen), een tentoonstellingsruimte (van 1.200 m2!), educatieve ruimten, een winkel en een café-restaurant met uitzicht op het IJ. Ook krijgt het een terras aan de waterkant en zonzijde. Zo krijgt het filmmuseum een meer dan waardig vervanger van haar huidige plek in het Vondelpark.

Uitzicht vanaf de bovenste verdieping van EYE op 't IJ en Oosterdok

EYE maakt straks deel uit van de nieuwe wijk Overhoeks. Een brandinggroep met stakeholders als Stadsdeel Noord, projectbureau Noordwaarts, ING Real Estate, EYE en het naastgelegen Shell proberen dit gebied op de kaart te zetten. Maar vanwege de economische crisis en bezuinigingen zullen er voorlopig minder woningen, winkels, kantoren en hotelkamers worden gerealiseerd. Hierdoor worden de ambities van EYE, dat waarschijnlijk begin 2012 haar deuren opent en in 2015 225.000 bezoekers hoopt te trekken, nog uitdagender.

Andere facts:

• Het ontwerp is van de Oostenrijkse architecten Delugan Meissl, o.a. bekend van het Porsche Museum in Stuttgart.
• Het gehele project kost ca. €40 miljoen.
  
• ING Real Estate ontwikkelt het gebouw en verhuurt het daarna aan EYE. Na casco oplevering gaat EYE zelf aan de slag met het interieur.

Zie hier een bijzondere presentatie van het gebouw afgelopen januari, door kunstenaar Theo Watson

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Rotterdam vanaf de watertaxi - foto van Thomas van Meijeren @ flickr.com

In vervolg op ons cultureel uitstapje op 16 augustus in en om Amsterdam, zijn we afgelopen vrijdag afgereisd naar Rotterdam voor een leisure-dag. Het programma bestond uit Rotterdam Marketing, onze eigen CityScan, de Hofbogen, een Splashtour en een afsluitend diner bij Restaurant Eendracht.

Marketing Rotterdam
De ochtend begon met een bezoek aan Rotterdam Marketing. In ruim een uur legde directeur Ton Wesselink ons uit hoe de stichting werkt om toeristisch en zakelijk bezoek in Rotterdam te stimuleren. Hiervoor beschikt Rotterdam Marketing over een budget van bijna € 4 miljoen, waarvan 70% gefinancierd is door de gemeente en 30% door zo’n 170 lokale bedrijven. Verder benadrukte Ton de succesvolle samenwerking tussen Rotterdam Marketing, Rotterdam Topsport en Rotterdam Festivals. Het bewijs werd nog dezelfde dag geleverd: Rotterdam won de titel ‘festivalstad van de wereld’, in de categorie van steden van ½ tot 1 miljoen inwoners. De jury prees onder andere de goede samenwerking van diensten en partijen in de stad om evenementen mogelijk te maken.

CityScan Rotterdam
Na ons bezoek bij Rotterdam Marketing splitsten we ons af in 4 teams voor een CityScan. Elk team kreeg de volgende opdracht: ‘Ga op ontdekkingstocht in Rotterdam en bekijk de stad door de bril van een specifieke bezoeker’. Elk team vertegenwoordigde een bepaald type bezoeker met bijbehorend gedrag, interesses en budget. De volgende drie uur fietsten en liepen we als provinciale funshoppers, als kosmopolieten, als foreign Cityhoppers of als (arrogante) Amsterdammers door Rotterdam. Terwijl de foreign Cityhoppers allereerst een bezoek brachten aan de VVV om een overzicht te krijgen van de must sees van de Maasstad, ging het team Amsterdammers juist off the beaten track.

Hofbogen

LAgroup bij Taart en Muffin - foto van Stephen Hodes

Ons bezoek aan de Hofbogen begon in Taart en Muffin, de nieuwste aanwinst in een van de gerenoveerde boogruimtes. Hier vertelde Arne Stallenberg van projectbureau Hofbogen over het begin, het nu en de toekomstplannen voor deze spannende gebiedsontwikkeling. Met een lengte van 1,9 kilometer en een verouderde bouwkundige staat heeft het projectbureau de komende jaren veel werk om het viaduct te herontwikkelen tot een aantrekkelijk verblijfsgebied voor bewoners en bezoekers van Rotterdam. Na de introductie wandelden we buiten langs het viaduct om de eerste zichtbare resultaten te bekijken: het station Bergweg waar regelmatig kleinschalige evenementen georganiseerd worden en de bouwlocatie van de toekomstige Mini Mall, een creatieve hotspot die ruimte biedt aan speciale horeca, originele winkelformules van onafhankelijke ontwerpers, vernieuwende evenementen en gedurfde kunstinitiatieven.

Een artist impression van Mini Mall in de Hofbogen - foto van de Facebook-page van Mini Mall

Splashtour

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Restaurant Eendracht
Met een beoordeling van 8,7 op Iens waren de verwachtingen voor het eten bij Eendracht hooggespannen. En ze werden waar gemaakt: in een gezellige ruimte, aan een lange tafel genoten we van een lekker viergangendiner in een heerlijk ontspannen sfeer. Een passende afsluiting voor een interessante en mooie dag Rotterdam die smaakt naar meer.

Hoe zien wij onze steden in toeristisch opzicht? - foto van treinen-cool.websitemaker.nl

We hebben allemaal, bewust of onbewust, een beeld van bepaalde steden. Dit beeld wordt gevormd door een verblijf in een stad, óf door verhalen van anderen of in de media. Om een mening te hebben over een bepaalde stad hoef je die dus niet eens bezocht te hebben. Het imago van een stad is daarvoor vaak al voldoende.

In mei t/m juli van dit jaar vergeleken we bij LAgroup het toeristische imago van 18 steden in Nederland: Amsterdam, Breda, Den Haag, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, Hengelo, ‘s-Hertogenbosch, Hilversum, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Daarbij beoordeelden ruim 500 Nederlandse respondenten de sfeer en het toeristische aanbod van elke stad.

Welke van deze steden is in de ogen van Nederlandse toeristen het meest aantrekkelijk? In welke stad verwacht men een aantrekkelijk cultureel, horeca en evenementenaanbod? En welke stad slaagt erin om een aantrekkelijk toeristisch beeld uit te dragen?

Wat blijkt:
- Maastricht is de #1 qua binnenlands toeristisch imago
- Citymarketing aan de hand van slogans lijkt slechts beperkt effect te hebben

Maastricht #1 - foto van mosaegrouptravel.nl

De meest opvallende resultaten van het onderzoek:

Maastricht heeft het aantrekkelijkste toeristische imago
Maastricht staat in 2010 aan de top van alle onderzochte steden. Deze positie dankt de stad aan de hoge verwachtingen van de respondenten ten aanzien van de sfeer en het horeca-aanbod. De andere plekken in de top 5 worden ingenomen door Amsterdam, ‘s-Hertogenbosch en op een gedeelde 4e plek Nijmegen en Groningen. Het lijkt erop dat naast Amsterdam vooral middelgrote steden met een historische kern succesvol zijn in het creëren van een aantrekkelijk imago. Tegelijkertijd zijn, behalve ‘s-Hertogenbosch, vier van de vijf steden universiteitssteden. Hiermee associëren de respondenten een bruisend karakter en een interessant (uitgaans)aanbod.

Den Haag sterk in cultuurhistorisch erfgoed en musea
De respondenten verwachten behalve in Amsterdam ook in Den Haag een aantrekkelijk aanbod van cultuurhistorisch erfgoed en musea. Dit beeld wordt sterk bepaald door het Binnenhof en door de verschillende musea die Den Haag rijk is (Mauritshuis, Gemeente­museum, Panorama Mesdag).

Ook Haarlem en Groningen geliefd voor museumbezoek
Haarlem heeft met het Teylers Museum, het Frans Hals Museum en het Dolhuys een aantrekkelijk museumaanbod in huis dat nationale bekendheid geniet. Ook het Groninger Museum staat landelijk bekend. Respondenten hebben van het museumaanbod van beide steden hoge verwachtingen. In de ranking staan Haarlem en Groningen daarom op een gedeelde 3e plaats, na Amsterdam en Den Haag.

Maastricht wordt gezien als culinaire hoofdstad
In welke mate verwacht men een aantrekkelijk aanbod op het gebied van restaurants, cafés, terrassen en hotels? Op culinair gebied behaalt Maastricht de toppositie. Op een schaal van 1 t/m 10 bereikt Maastricht een 8,5 voor zijn aanbod van terrassen, een 8,2 voor het restaurantaanbod en een 8,0 voor het caféaanbod. Op het gebied van hotels deelt Maastricht de eerste plaats met Amsterdam en scoren beide steden een 7,9.

screenshot van iamsterdam.com

Slogans en/of kenmerken zijn beperkt bekend en passen vaak niet bij de stad
Om de aantrekkelijkheid van steden te vergroten en zichzelf sterker te profileren, investeren gemeenten in citymarketing. Een mogelijkheid om dat te doen is het gebruiken van een slogan of onderscheidende kenmerken. In het onderzoek scoort de spontane bekendheid van de slogans of kenmerken laag. Alleen de slogans ‘Er gaat niets boven Groningen‘ en ‘I amsterdam‘ zijn spontaan bekend bij een substantieel deel van de respondenten (20% bij Groningen en 11% bij Amsterdam). Bovendien vindt men de slogans veelal beperkt bij de steden passen, met uitzondering van Hilversum, Mediastad in het groen, Rotterdam World Port World City en Maastricht, dat gun je jezelf‘.

Het Toeristisch Imago Onderzoek 2010 is uitgevoerd door Birte, Inge, Roel en Stephen van LAgroup, in samenwerking met NBTC-NIPO Research. Wil je meer informatie over het onderzoek, neem dan contact met ons op via birte@lagroup.nl

screenshot iamsterdam.com

Amsterdam heeft volop uitgepakt met de organisatie van de start van de Giro d’Italia. Naast enthousiasme bij bezoekers, hoopt de gemeente natuurlijk op veel exposure in binnen- en buitenlandse media (de New York Times sprak van “Immense crowds lined the roads … for the start from Amsterdam”) en een forse economische spin-off. Vorige week verscheen echter een kritisch artikel in het Financieel Dagblad over de vermeende economische impact van de Giro op Amsterdam:

“De organisatie van de Giro, die vandaag begint, kost de gemeente Amsterdam euro 5,5 mln. Wethouder Carolien Gehrels heeft al laten weten dat het evenement euro 25 mln zal opleveren. Vooral horeca en hotels zullen volgens haar profiteren. De opbrengst is volgens woordvoerder Robert Wichink een ‘schatting gebaseerd op opbrengsten van vergelijkbare evenementen’. Gezien de eerdere ervaringen in ons land is het echter maar de vraag of Amsterdam zich niet te gemakkelijk rijk rekent. Wellicht dat de horeca dit weekend meer omzet haalt, maar de start van een wielerronde heeft Nederlandse steden nog nooit eerder de beloofde ‘economische impuls’ opgeleverd.”

Voor zover ik weet is en wordt er geen gedegen onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke economische impact van de Giro op Amsterdam. Begrijp me niet verkeerd, ik ben als wielerliefhebber enthousiast over de komst van de Giro naar Nederland. Ook vind ik het goed dat er in Amsterdam niet alleen sportieve, maar ook diverse culturele evenementen rondom de Giro worden georganiseerd (zie deze post van eerder vandaag). Toch zou het goed zijn om inzicht te krijgen in wat een dergelijk citymarketing evenement de stad nou oplevert. Vooral om de forse investering in deze economisch moeilijke tijd te kunnen legitimeren.

Nu is het te laat voor een gedegen onderzoek. Maar om alvast een voorzetje te doen voor toekomstige evenementen, volgen hier de gouden regels van economische impact studies zoals wij die bij LAgroup hanteren:

1. Begin op tijd met het onderzoek, vóór het begin van het evenement.

2. Haal lokale bewoners uit de onderzoekspopulatie. (Zij geven immers ook zonder het evenement geld uit in de stad, wat hun bestedingen rondom het evenement tot substitutie-uitgaven maken.)

3. Maak gebruik van digitale én papieren enquêtes om geen groepen buiten te sluiten.

4. Onderzoek kort na bezoek daadwerkelijke bestedingen in plaats van bestedingsintentie.

5. Weeg bestedingen op basis van bezoekmotivatie en wees daarbij realistisch. (De bestedingen van iemand die naast het evenement ook familie bezoekt, kun je niet volledig toeschrijven aan het evenement.)

Deze regels formuleerden wij tijdens ons onderzoek naar de economische impact van de terracotta-tentoonstelling in het Drents Museum in Assen. Kijkend naar vergelijkbare studies constateerden we dat deze vaak gebaseerd zijn op bestedingsintentie in plaats van daadwerkelijke bestedingen, en dat resultaten niet gecorrigeerd worden voor lokale bestedingen en bezoekredenen. Hierdoor wordt de economische impact vaak te hoog ingeschat. Voor meer informatie, zie dit artikel.

foto van Michal Dudzinski op Mediamatic.net

De start van de Giro d’Italia, vorige week in Amsterdam, heeft zich niet beperkt tot een puur (wieler)sportevenement. Naast de proloog, de start van de eerste twee etappes en toertochten, vonden en vinden er ook veel culinaire, muzikale en andere culturele evenementen plaats.

Een hiervan is de tentoonstelling Sur Place over urban bike culture, die plaatsvindt in Mediamatic Bank. Niet passief kijken naar objecten (hoewel de etalage met race-, kunst- en straatfietsen indrukwekkend is), maar vooral zelf fietsen! Dit kan op een rollerbaan en op een door DUS Architects ontworpen fietsbaan die door de hele expositieruimte loopt. Er staan fixed gear fietsen klaar waarmee je de baan kan proberen te trotseren. Als je dit te eng vindt, mag je ook met je eigen fiets de baan op.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

De tentoonstelling, met ook een aantal crash portretten, workshops en filmpjes over stedelijke fietscultuur, is nog tot 22 augustus te zien aan de Vijzelstraat 68.

New York information office - interieur

Naarmate men mobieler wordt, naar mate meer mensen reizen voor hun plezier, zal de concurrentie tussen steden om de gunst van de reiziger des te meer toenemen. Hierbij zullen de websites van de steden en websites zoals TripAdvisor en Thorn Tree travel forum een belangrijke functie hebben, vooral in de fase van verkennen en plannen. Tijdens de reis zelf zullen smartphones, GPS en andere nieuwe media-applicaties een belangrijkere rol spelen. Wat is dan de rol van het VVV-informatiekantoor in de toekomst? Zal dit verdwijnen of krijgt het een nieuwe vorm? NYC & Company, de officiële ‘marketing, tourism & partnerships organization’ van New York heeft deze vraag voorgelegd aan WXY architecture + urban design en aan mediadesignbedrijf Local Projects, waarna vorig jaar het nieuwe NYC Information Center werd geopend.

In het design van WXY en Local Projects worden state-of-the-art technologie en strak design effectief met elkaar gecombineerd op een manier die een geheel nieuwe invulling geeft aan het begrip VVV-kantoor. In de woorden van George Fertitta, CEO van NYC & Company: ‘The new center is fitting of New York City and its residents, and will be a model for visitor information centers around the globe.’

Door ‘digitized pucks’  te gebruiken op ‘Interactive Map Tables’ (zie foto) kunnen bezoekers  persoonlijke reisplannen uitstippelen en in drie mogelijke formatten bekijken: als gedrukte hardcopy, per e-mail  of op een grote videowall in de ruimte. Naast digitale data biedt het informatiekantoor ook traditionele brochures over New York en haar vele bezienswaardigheden. Nergens zijn er rijen mensen, nergens zijn er balies, maar er is wel een zeer fraai ingerichte ruimte waar de bezoeker zelf bepaalt hoe hij/zij de informatie wil vergaren, met gastheren en -vrouwen die waar gewenst helpen. Steden en promotionele organisaties zullen er verstandig aan doen dit innovatieve voorbeeld in de gaten te houden. Is dit de manier waarop steden in de toekomst toeristische informatie beschikbaar zullen stellen aan hun bezoekers of zullen informatiekantoren op termijn verdwijnen uit het straatbeeld?

Digitized puck & Interactive map tableNYC informatiekantoor

“Steden zijn complexer dan wasmachines”, zo luidde een veelzeggende uitspraak van Gert-Jan Hospers bij zijn oratie ter aanvaarding van een leerstoel ‘City- en Regiomarketing’ aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Wasmachines zijn eenvoudiger te verkopen omdat ze geen directe gevoelswaarde hebben, althans niet in de mate waarin je jezelf verbonden kan voelen met de stad waarin je woont. De stad is geen product zoals een wasmachine.

Diverse vormen van citybranding en slogans

Uit gegevens van het verhuisgedrag (bijvoorbeeld uit de Ruimtemonitor van het Planbureau voor de Leefomgeving) van Nederlanders blijkt dat wij vrij vastgeroest zitten aan de plaats of regio waarin we wonen: verhuizen doen we meestal binnen de gemeente of de regio. We hebben een sociaal netwerk opgebouwd en velen hebben een vaste baan of carrière in de woonregio al dan niet aangevuld met kinderen die naar school gaan en een partner die zich aan dingen in de woonomgeving heeft verplicht. Het verhuizen naar een andere omgeving zorgt voor een breuk met de routines die zich inmiddels ontwikkeld hebben en het kost veel geld, tijd en energie om nieuwe routines op te zetten. We creëren een ‘sense of place‘ met onze omgeving. Een ‘heimat’-gevoel. Een dergelijk ‘heimat’-gevoel gaat niet alleen op voor bewoners van een stad, maar ook bedrijven zijn geografisch inert.

Hip en orgineel?

Gemeenten (en andere geografische overheden) zouden, aldus de oratie van Hospers, er daarom ook verstandig aan doen om naast hun marketing- en brandingprogramma om toeristen, bewoners en bedrijven van buiten aan te trekken (externe citymarkting, of in de woorden van Hospers ‘koude citymarketing’) ook meer te doen aan de marketing en branding ten behoeve van de eigen bevolking (interne of ‘warme citymarketing’). Deze warme citymarkting heeft tot doel voldoende voorzieningen te creëren zodat men binnen de eigen gemeente blijft: het aansluiten van de arbeidsmarkt op afgestudeerden is hier een voorbeeld van. Een studentenstad als Groningen heeft bijvoorbeeld veel moeite om zijn hoog opgeleide elite te behouden en in een aantal steden in Limburg krimpt de bevolking aanzienlijk.

Hospers snijdt hier indirect een belangrijk punt aan en deze oproep een soort pleitbezorging om een balans te zoeken tussen de ‘managerial city’ en de ‘entrepreneurial city’. Met andere woorden: te zoeken naar een balans tussen economische groei (door het aantrekken van investeringen van buitenaf door private partijen) en de zorg voor de eigen bevolking (zoals aansluitingen creëren op de eigen arbeidsmarkt waarin de overheid voorwaardenscheppend moet zijn).

Zinvol? Duidelijk? Of gewoon Helemaal Hengelo?

Voorbeeld 'citybranding' van een stadsdeel in Amsterdam