David Kohn Architects

Living Architecture is een serie vakantiehuizen in Groot-Brittanië, gebouwd onder architectuur (zie ook deze blogpost). Het project is een initiatief van filosoof Alain de Botton. Volgens de website is Living Architecture:

‘a new social enterprise set up to revolutionise both architecture and UK holiday rentals.
We offer a chance to rent houses for a holiday designed by some of the most talented architects at work today, set in some of the most stunning locations in Britain. We have commissioned houses by MVRDV, NORD, Jarmund/Vigsnæs Architects, David Kohn Architects, Michael Patty Hopkins and Peter Zumthor.
We are dedicated to introducing you to the best of contemporary architecture, as well as to curating unique and enjoyable holidays’

De nieuwste aanwinst van het project is A Room for London, ontworpen door David Kohn Architects en kunstenaar Fiona Banner. Dit tijdelijke één-kamer-hotel-in-een-boot is sinds deze maand in de verhuur en is gelijk compleet volgeboekt voor 2012.

foto: Charles Hosea

In 2012 ligt de boot niet in het water, maar op het dak van de Queen Elizabeth Hall & Purcell Room in Londen (maps). Hier functioneert het als rustpunt in de hectiek van Londen, met uitzicht over de stad en de Thames.

foto: Charles Hosea

Van binnen ziet het ‘botel’ er zo uit:

entertainmentdesigner.com

Het bijzondere van de hotelkamer – naast de vormgeving en locatie – is dat het een eigen cultureel programma heeft. Er zijn verschillende musici, schrijvers en andere kunstenaars die in de hotelkamer zullen verblijven en werken. Hun werk zal online te bekijken en te beluisteren zijn via livestreams en podcasts.

Laten we hopen dat dit bijzondere initiatief na 2012 een nieuwe plek krijgt in de stad.

C-mine (afbeelding via atelierbinnenhuis.blogspot.com)

Genk (wiki) in Belgisch Limburg is een vrij jonge stad en een van de belangrijkste industriële steden in Vlaanderen. De stad kwam tot groei en bloei door de steenkoolmijnen en heeft naast diverse mijnsites ook een paar mooie, historische tuindorpen die hoorden bij de groei van de mijnen. Eind jaren tachtig sloten de mijnen. Daarna worstelde het Vlaamse Genk, net als een aantal steden in Wallonië, met jongeren die gaan studeren in Brussel, Leuven of Antwerpen en wegtrekken.

Om het tij te keren is de zogenaamde C-mine bedacht: een herontwikkeling van het industriële erfgoed van de mijn van Winterslag. Daarbij werd creativiteit en innovatie als hefboom gebruikt voor de ontplooiing van mensen en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Er zijn activiteiten binnen vier domeinen: educatie, artistieke creatie en presentatie, creatieve economie en creatieve recreatie.

In 2005 is de bioscoop als eerste voorziening open gegaan en heeft voor aanloop en draagvlak gezorgd. Daarna startte het cultuurcentrum en vestigde zich de Media, Art & Design-faculty op C-Mine. Anno 2011 is de ontwikkeling van de site in afronding en is de ambitieuze, hedendaagse herbestemming goed te zien. Nieuwe functies activeren de oude mijnsite en creëren een unieke plek in de stad.

Op de C-mine zijn de volgende voorzieningen te vinden:

• bioscoop-complex Euroscoop
• Media, Arts & Design-faculty (MAD-faculty)
• bezoekerscentrum
• grote en kleine theaterzaal, foyer, tentoonstellingszalen, multifunctionele zaal en vergaderruimten
• designbedrijven als studio Pieter Stockmans en Painting with light
• design pop-up shop
• fitnesscentrum
• restaurants en cafés
• ondergrondse C-mine experience (ondergronds gangenstelsel tussen machinegebouw en schachtbok – opening in april 2012)
• cultuur- en evenementenplein met als blikvangers de oude, hoge schachtbokken
• ondergrondse parkeergarage

Tentoonstellingsruimte (afbeelding van Organza Network, Flickr.com)

De omvorming is respectvol en hedendaags ontworpen. Er is voortgebouwd op de overmaat aan ruimte en het zintuiglijke gevoel. Bij de schachtblok zijn bijvoorbeeld waterdampspuitjes te vinden die de stoom van de warme aarde symboliseren.

C-mine is een plek waar de historie van de mijn en de creatie van cultuur gaan hand in hand.

Ontwerp C-mine centrum: 51N4E (Brussel)
Ontwerp C-mine cultuurplein: HOSPER (Haarlem)
Ontwerp meubilair C-mine cultuurplein: Carmela Bogman en HOSPER
Ontwerp media & design academie: Bogdan & Van Broeck (Brussel)

Meubilair C-mine cultuurplein, Carmela Bogman en HOSPER

Van de website van C-mine:

Eén jaar C-mine: de cijfers
3… groepen meldden zich het afgelopen jaar gemiddeld elke dag aan voor een rondleiding.
12… partners en initiatieven vonden op C-mine al een plekje onder de zon.
150… tickets per dag verkocht het C-mine Cultuurcentrum in de maand na de officiële opening.
1000… uren aan activiteiten vonden er in 2010 al plaats in de zalen van de energiegebouwen.
2000… activiteiten gingen in 2010 al door in de energiegebouwen.
11 000… gegadigden kwamen sinds september 2010 naar C-mine voor een gegidste rondleiding.
50 000… bezoekers namen in totaal deel aan het eerste C-mine Moment, dat losbarstte op 8 september 2011.
100 000… cultuurliefhebbers lieten zich verleiden door het programma van het C-mine cultuurcentrum.
430 000… mensen zakten af naar Euroscoop in 2010.
700 000… bezoekers trok de hele site het afgelopen jaar.

Deze blogpost is geschreven door Birte Querl van LAgroup en Ronald Bron van HOSPER. HOSPER en LAgroup werken op dit moment samen aan een ontwikkelingsvisie voor Bloemendaal aan Zee.

CentroCentro, Inhabitat.com

Op de plek waar Plaza de Cibeles en Gran Via bij elkaar komen in Madrid, gaat volgend jaar CentroCentro open (maps). In het complex, het gerenoveerde Palacio de Cibeles,  komen cultuur, stedelijke ontwikkeling en toerisme bij elkaar.

Onder de titel Madrid’s Palacio de Cibeles Renovated Into Jaw-Dropping CentroCentro Cultural Center omschreef design blog Inhabitat het volgende:

“Madrid’s Palacio de Cibeles recently underwent a stunning renovation that respectfully preserved the beautiful old building while creating a friendly cultural center that is open to the public. Dubbed CentroCentro and designed by Arquimatica architectural studio, this jaw-dropping modern space offers Spanish citizens and visitors to the capital a place to exchange cultural information and engage in contemporary life and culture. CentroCentro is the perfect example of how an architectural building from the beginning of the 20th century can be brought up to date with contemporary sustainable building strategies – from green materials and natural light optimization to resource conservation and energy-efficient systems.”

Het gebouw is nu al gedeeltelijk open voor publiek. Van maart tot juli van dit jaar hield CentroCentro open huis. In die vier maanden werd het door niet minder dan 450.000 bezoekers bezocht. En ook is er nu al een ambitieuze programmering met tentoonstellingen, workshops en lezingen, onder de titel Discovering Cities. Daarnaast heeft het een observatietoren van 70 meter met een schitterend panoramisch uitzicht over Madrid.

De observatietoren, Inhabitat.com

Naast de tentoonstellingsruimtes en de observatietoren zijn er ook een aantal plekken waar mensen bij elkaar kunnen komen, lezen, uitrusten of zich oriënteren. Hier wordt onder andere informatie geboden over de Paseo del Prado / Art Walk en de 59 culturele instellingen die het bevat.

Als CentroCentro in 2012 definitief open gaat, wordt de nu al zo aantrekkelijke stad Madrid nog aantrekkelijker!

De nieuwe overkapping, Espormadrid.es

Luchtfoto van Palacio de Cibeles, Arquimatica.com

Rose Sculpture, Will Ryman, Art Basel Miami Beach 2011 - foto van Phillip Pessar @ flickr.com

Van 1 tot 4 december vond de 10e editie van Art Basel Miami Beach plaats. Zojuist las ik deze ingezonden brief in de New York Times over de economische impact van het evenement op de stad. Robert L. Lynch, president van American for the Arts (belangenorganisatie voor kunst in de VS), schrijft daarover: “This year’s event drew a record 50,000 visitors. These visitors significantly boost the city’s economy, as they stay in Miami’s hotels and buy goods and services in the community. And local businesses benefit. [...] According to the Greater Miami Convention and Visitors Bureau, between 2001 and 2010, Miami-Dade hotel room rates increased by 81.5 percent for December, and Miami Beach rates grew by 141.8 percent during the first week of December.”

De cijfers zijn een goede indicatie van iets dat we gevoelsmatig weten, maar zelden gekwantificeerd wordt: kunst en cultuurtoerisme zijn een belangrijke economische stimulans voor steden en gebieden.

>> Ook bij LAgroup doen we onderzoek naar de economische impact van ‘leisure & arts’ -voorzieningen en -evenementen. Lees in dit artikel over onze aanpak bij economische impact studies onder bezoekers, waarvan de belangrijkste aspecten zijn:
1. Begin op tijd met het onderzoek (bijv. vóór het begin van een evenement)
2. Haal lokale bewoners uit de onderzoekspopulatie
3. Onderzoek kort na bezoek daadwerkelijke bestedingen in plaats van bestedingsintentie
4. Weeg bestedingen op basis van bezoekmotivatie en wees daarbij realistisch

In opdracht van een middelgrote gemeente in ons land ontwikkelen we een concept voor een filmhuis, theater en museum ineen. Een van de kernelementen van het concept is een gemeenschappelijke ruimte, die flexibel geprogrammeerd kan worden en gratis toegankelijk is voor bezoekers. Kortom: een openbaar toegankelijke, culturele huiskamer voor de stad.

Om de gemeente en betrokken instellingen te voeden, zijn we opzoek gegaan naar inspirerende referenties. Een bekend voorbeeld is de centrale hal van Tate Modern in Londen: een openbaar toegankelijk binnenplein waar grote kunstinstallaties worden getoond. Maar we stuitten ook op een ander concept. Het gaat hier om een ontwerp voor het nieuwe Munch Museum in Oslo, in 2009 bedacht door REX uit New York. Het ontwerp gaat er helaas niet komen – dit saaiere ontwerp van Herreros Arquitectos won – maar het is interessant genoeg om te delen.

Het centrale idee achter het ontwerp van REX, genaamd Yin Yang, is de omdraaiing van het traditionele gebouwconcept van musea. Dit schema laat dat zien:

De grijze vlakken zijn de tentoonstellingsruimten, de rode lijn de lobby en het oranje vlak de technische installaties. In het concept van REX is de lobby niet slechts een verbindende schakel tussen de tentoonstellingsruimte (zoals links in het schema weergegeven), maar is het een levendige, gratis toegankelijke entree, met uitzicht op de fjorden van Oslo en inkijkjes in de tentoonstellingszalen. Hier de lobby van buitenaf gezien:
Het idee van een vrij programmeerbare lobby/entreeruimte is ook toegepast bij Tate Modern. Maar omdat REX heeft gekozen voor een carre-vormig ontwerp (in plaats van een centraal plein zoals bij Tate), leent het zich voor veel verschillende functies. Er zijn diverse plekken om te eten en drinken, je ziet er previews van kunst, je kunt er rustig zitten, er is een boekwinkel, een auditorium, et cetera. En dat zou er dan zo uit gaan zien:

Interessant is dat REX na afloop van de prijsvraag, waarbij ze tweede werden achter Herreros, hun concept op een aantal plekken verbeterden (zie hier hun reactie op het juryrapport). Het idee van de openbaar toegankelijke en levendige lobby is daarin gehandhaafd. Laten we hopen dat een vergelijkbaar ontwerp alsnog ergens een plek gaat krijgen.

Alle afbeeldingen zijn van REX

Hannekes Boom op de Kop Dijksgracht - foto via thefredlees.com (Hans Frederiks)

Bij mooi weer is Amsterdam overvol. Maar terwijl de grachtengordel zucht onder de druk van bewoners en toeristen, ontstaan er nieuwe plekken aan de rafelranden van de binnenstad. Voorbeelden hiervan zijn de Kop Dijksgracht en Oostenburgereiland.

Allereerst de Kop Dijksgracht. Eind 2008 deden wij bij LAgroup, in opdracht van Projectbureau Zuidelijke IJoever, een studie naar mogelijke publieksvoorzieningen op deze schitterde plek bij CS. Als gevolg van de crisis kwam er uiteindelijk geen ‘gebiedsontwikkeling-oude-stijl’, maar schreef de gemeente Amsterdam een prijsvraag uit. Enthousiaste ondernemers met een goed plan voor tijdelijke horeca konden zich melden. Het resultaat is Hannekes Boom. Of, zoals het persbericht meldt, “een slow food restaurant dat Cradle-to-Cradle gebouwd is met een link naar de historie, een haven en terras”.

De locatie voor en na de komst van Hannekes Boom - rechterfoto via hannekesboom.nl

Even verderop op Oostenburgereiland ligt het voormalige Stork-terrein. Het gebied achter de Czaar Peterstraat is bij sommigen bekend van De Volkskrant/Het Parool (het INIT-gebouw) en de Convention Factory. Sinds kort vestigen ondernemers zich ook in de oude, industriële panden op het terrein. Zo opende eind 2010 restaurant Rosa & Rita in de voormalige kantine van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij:

Rosa & Rita - foto via petitepassport.com

En vorige maand werd ‘stadsoase’ Roest geopend in het Koud Gas Gebouw. Vroeger werd hier energie opgewekt voor de enorme Van Gendthallen, nu is het een café, theater, podium, expositieruimte en strand. Woningbouwcorporatie Stadgenoot, eigenaar van het gebouw en de Van Gendthallen, droeg bij aan de totstandkoming van Roest.

Roest - foto via Bert Kommerij @ flickr.com

Roest - foto via www.facebook.com/amsterdamroest

Voor ontwikkelaars zijn deze (tijdelijke) voorzieningen een slimme en relatief goedkope manier om gebieden te revitaliseren en op de kaart te zetten. Juist in deze economisch lastige tijd.

Als bezoeker moet je goed je best doen om er te komen, maar daar krijg je energieke plekken voor terug. Zelfs in de binnenstad van Amsterdam.

Klik op de map voor de routes naar Hannekes Boom (A), Rosa & Rita (B) en Roest (C).

Het Operahuset in Oslo: een goed voorbeeld van een open, veelzijdig en aantrekkelijk cultuurgebouw

Afgelopen dinsdag vond in Pakhuis De Zwijger het debat plaats over ons boek Beyond the black box and the white cube en de vernieuwing van museum- en theatergebouwen.

Aanleiding van het debat: in Nederland worden honderden musea en theaters gebouwd en verbouwd. Veel van deze cultuurgebouwen lijken introvert en te weinig multifunctioneel. Ze kunnen spannender, laagdrempeliger, aantrekkelijker, veelzijdiger en comfortabeler.

De grote zaal van De Zwijger was bomvol met circa 300 bezoekers. Via deze weg willen wij alle aanwezigen bedanken! En voor degenen die er niet waren: mede-organisator ARCAM maakte dit verslag, en hier vind je een sfeerimpressie.

Voor bestelinfo over het boek:
Beyond the black box and the white cube kan voor €39,95 (incl. btw, excl. verzendkosten) worden besteld via secretariaat@LAgroup.nl, onder vermelding van het aantal te bestellen exemplaren en uw naam en adresgegevens. U krijgt dan uw bestelling, inclusief factuur, per post toegestuurd.

Inhotim paviljoen Galeria Adriana Varejao

Je moet er wat voor over hebben om daar te komen, maar als je er eenmaal bent is het meer dan de moeite waard – Instituto Inhotim in Brazilië vlakbij Brumadinho (hier).

Inhotim is de visie van staalmagnaat, entrepeneur en collectioneur Bernardo Paz. Zijn privélandgoed is de afgelopen 10 jaar getransformeerd tot een plaats waar moderne kunst en natuur samenkomen. In 2006 opende Inhotim voor het publiek. Verspreid over het 100 hectare grote landgoed zijn er 17 paviljoens en 8 horeca-‘outlets’, zoals restaurants, café’s en snackbars. De circa 500 kunstwerken van 100 kunstenaars van 30 nationaliteiten worden zowel in de paviljoens als buiten in de tuinen tentoongesteld. 

Een bezoek aan Inhotim vraagt meer dan een dag als je de hele collectie en de tuinen wil zien; eerder twee of drie dagen. Naast de enorme kunstcollectie van bekende (Olafur Eliasson, Dan Graham, Matthew Barney, Chris Burden, Paul McCarthy, etc.) en minder bekende kunstenaars is er ook de zeer grote tuin met 3500 plantsoorten.

Een van de Inhotim restaurants

Inhotim is continu in beweging. De collectie groeit, wordt regelmatig opnieuw gerangschikt en momenteel wordt een nieuw paviljoen gebouwd – de Grande Galeria do Inhotim.

"Beam Drop" van Chris Burden

Deze korte reclamefilm laat zien wat er kan gebeuren als je Inhotim bezoekt – het Stendhal-syndroom:

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Fogo zet in op revitalisering door middel van exclusief cultuurtoerisme - foto van Bent Rene Synnevag via designboom.com

Het eiland Fogo, circa 2x zo groot als Texel, ligt voor de kust van Newfoundland in Canada (hier). Net als veel rurale gebieden is het eiland toe aan een economische impuls. De lokale economie is van oudsher gebaseerd op visserij. Nu zet de Shorefast Foundation, een lokale stichting voor de revitalisering van het eiland, vol in op exclusief cultuurtoerisme. Het doel van de stichting is…

“… to partner with the people of Fogo Island & Change Islands and invest in the revitalization of the economy to make it vibrant, stable and self-sufficient. All surpluses from Shorefast activities are reinvested in the community. We believe in the importance of community and culture, and in the power of authentic connections to each other and ourselves, to culture and nature, as key drivers of quality of life.”

Eén van de projecten betreft 6 artist-in-residence studios. De eerste, The Long Studio, is eind 2010 opgeleverd. De overige 5 volgen dit voorjaar.

The Long Studio - foto's van Bent Rene Synnevag via designboom.com

Alle studio’s zijn ontworpen door architect Todd Saunders. Hij werkt vanuit Noorwegen, maar is geselecteerd vanwege zijn verbondenheid met de regio: hij is geboren in Newfoundland.

Saunders heeft op Fogo ook een exclusief hotel ontworpen. De Fogo Island Inn zal naar verwachting begin 2012 openen. De website van de architect vertelt over het hotel:

“A five star inn for the Shorefast Foundation on Fogo Island, Newfoundland, Canada. Using wood as the main material, Saunders designed the 29 room Fogo Inn as a means towards the island’s both economic and cultural survival, but also as a timeless piece of architecture, which would be ‘made just for Fogo’. The Inn includes a restaurant, directed by one of Canada’s best chefs, together with a lobby, a library, a small movie theatre and an independent art gallery on the ground floor; four floors of rooms above ground level; and a sauna and spa facility on the top of the building.”

Een maquette van het hotel Fogo Island Inn, ca. 4000 m2 - foto via www.saunders.no

De Shorefast Foundation heeft bewust gekozen voor kunst & cultuur als toekomstig profiel voor het eiland. In de New York Times vertelt initiatiefnemer Zita Cobb: “I could’ve built a rubber boot factory, but I’m after cultural resilience for the place.”

Gezien de exclusiviteit van de voorzieningen moet de cultural resilience vooral komen van gefortuneerde cultuurtoeristen. Maar mooi is het zeker.

Meer foto’s van The Long Studio + ontwerpen van de andere studio’s via de website van Saunders en designboom

Voor in je agenda van 2011: op dinsdag 18 januari tussen 18:00 en 20:00 uur spreken we bij Talk of the Town #30 in Pakhuis de Zwijger over ons boek Beyond the black box and the white cube:

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Johan Idema zal naar aanleiding van het boek betogen hoe en waarom vernieuwing van musea en theaters nodig is, en welke impact het kan hebben op de omgeving. Hierna spreekt moderator Ruben Maes met Patrick van Mil (zakelijk directeur Stedelijk Museum), Sandra den Hamer (directeur EYE Filminstituut Nederland) en Mels Crouwel (architect) over hoe urgent zij deze vernieuwing vinden en op welke manier zij dit zelf nastreven.

Locatie: Pakhuis de Zwijger, Piet Heinkade 179, Amsterdam
Toegang is gratis

Het boek bestellen?
Beyond the black box and the white cube kan voor €37,69 (excl. btw en verzendkosten) worden besteld via secretariaat@LAgroup.nl, onder vermelding van het aantal te bestellen exemplaren en uw naam en adresgegevens. U krijgt dan uw bestelling, inclusief factuur, per post toegestuurd.

Flyer van Pakhuis de Zwijger