Niko Caignie @ spottedbylocals.com

De kerstvakantie heb ik benut door een bezoek te brengen aan het nieuwe MAS | Museum aan de Stroom in Antwerpen (maps). Het is een nieuw museum voor stad, haven en scheepvaart en bevat de collecties van het voormalig Volkskundemuseum en het Nationaal Scheepvaartmuseum en delen van de collectie van het Vleeshuis, een museum voor oude (kunst)voorwerpen die een relatie hebben met Antwerpen.

Het fascinerende gebouw is ontworpen door de Nederlandse architecten Neutelings Riedijk en voorjaar 2011 geopend. Het omvat 20.000 m2 BVO en steekt met 60 meter hoogte ver uit boven zijn omgeving. Het uitzicht vanuit het gebouw is dan ook prachtig. Bijzonder is dat alle verdiepingen publiek bereikbaar zijn. De museumzalen bevinden zich in het binnenste deel van elke verdieping. Daaromheen loopt als een spiraal de verticale “MAS-boulevard”, waarbij de verdiepingen met roltrappen zijn verbonden. De enorme glazen wanden bieden uitzicht naar alle kanten. Een betere manier om een museum bij de stad te betrekken en vice versa ben ik nog niet tegengekomen.

Over de collectie wil ik het kort houden. Persoonlijk vond ik het nogal een ratjetoe van geheel verschillende verzamelingen. Weliswaar met enkele mooi vormgegeven exposities maar ook met overpretentieuze boodschappen die alleen bestemd lijken te zijn voor cultuur afficionados.

Als leisure adviseur vind ik het gebouw, de horeca in het gebouw en de invloed op de omgeving interessanter. Dat laatste zal zich op termijn moeten bewijzen, maar het is goed om te zien hoeveel aandacht er wordt besteed aan de openbare ruimte in de ruime omgeving rondom het MAS. En je ziet ten opzichte van een aantal jaren geleden al veel trendy horeca, galeries, hotels en andere trendsetters en –volgers op ’t Eilandje. Hopelijk beklijft dat.

Het MAS zelf heeft twee horecagelegenheden: op de begane grond Café Storm en op de 9^e etage Restaurant ‘t Zilte. Café Storm is laagdrempelig, serveert uitstekende latte machiato’s en is mooi ingericht . MAS zegt hierover:

“Architect Kurt Hereygers van ‘Not before Ten’ gebruikte een mix van ‘rijke’ en ‘arme’ materialen voor het interieur: leder, eik, spiegels, multiplex en beton, afgewerkt in een warm kleurenpallet. De enorme wandkast vormt de blikvanger.”

Café Storm

Jammer dat het café zo klein is: nauwelijks 135 m2 verkoopoppervlak en binnen slechts 80 zitplaatsen. Wij troffen het twee keer mudvol aan. Bij een museum van een dergelijke omvang en met een grote aantrekkingskracht op niet-museumbezoekers, is dat een gemiste kans. Dat wordt nog versterkt door de keuze om op de 9^e etage het zeer hoogdrempelige Restaurant ’t Zilte te openen, van 2 (Michelin)-sterrenchef Viki Geunes. Alleen onder begeleiding per lift te bereiken, met een menu’s vanaf 105 euro. Tijdens onze twee bezoeken was het gesloten.

Restaurant 't Zilte

Er is wat voor te zeggen om op zo’n vrij moeilijk exploiteerbare plek een sterk destinatierestaurant te openen, maar de bezoeker van het MAS heeft er weinig aan. Hoe dan ook zou een eenvoudige horeca-outlet ergens halverwege de MAS-boulevard, op de 5^e of 6^e etage, een geweldige aanwinst zijn voor het MAS. En anders is er in de buurt voldoende leuke horeca. Café Den Beer, recht tegenover het MAS, kunnen we in ieder geval aanbevelen!

www.architizer.com

Dit keer geen slick design, geen minimalistisch project en geen overdaad, maar een relatief nieuwe en simpele markt in Brooklyn, New York – Dekalb Market. Hun website omschrijft Dekalb als:

‘a new community destination in Downtown Brooklyn. Dekalb Market is housed in a collection of salvaged shipping containers, that bring together Brooklyn’s creative entrepreneurs in a community setting that include an incubator farm, events and performance venue, and a collection of eateries and work-sell spaces.’

www.architizer.com (l) / blueskybreakfast.com (r)

De helft van Dekalb heeft een horecafunctie en om de drempel voor ‘makers, artists, farmers & chefs’ laag te houden kost het huren van een container voor een weekend maar $75. De markt is 7 dagen per week open, van 8 – 22 uur, en in de woorden van de New York Times:

‘this little community of shopkeepers is tremendously endearing, their relaxation contagious. They chat and smoke, and open when they please …’

En dit enthousiasme wordt ook gedeeld door de schrijvers van recensies op yelp.

flickr.com

C-mine (afbeelding via atelierbinnenhuis.blogspot.com)

Genk (wiki) in Belgisch Limburg is een vrij jonge stad en een van de belangrijkste industriële steden in Vlaanderen. De stad kwam tot groei en bloei door de steenkoolmijnen en heeft naast diverse mijnsites ook een paar mooie, historische tuindorpen die hoorden bij de groei van de mijnen. Eind jaren tachtig sloten de mijnen. Daarna worstelde het Vlaamse Genk, net als een aantal steden in Wallonië, met jongeren die gaan studeren in Brussel, Leuven of Antwerpen en wegtrekken.

Om het tij te keren is de zogenaamde C-mine bedacht: een herontwikkeling van het industriële erfgoed van de mijn van Winterslag. Daarbij werd creativiteit en innovatie als hefboom gebruikt voor de ontplooiing van mensen en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Er zijn activiteiten binnen vier domeinen: educatie, artistieke creatie en presentatie, creatieve economie en creatieve recreatie.

In 2005 is de bioscoop als eerste voorziening open gegaan en heeft voor aanloop en draagvlak gezorgd. Daarna startte het cultuurcentrum en vestigde zich de Media, Art & Design-faculty op C-Mine. Anno 2011 is de ontwikkeling van de site in afronding en is de ambitieuze, hedendaagse herbestemming goed te zien. Nieuwe functies activeren de oude mijnsite en creëren een unieke plek in de stad.

Op de C-mine zijn de volgende voorzieningen te vinden:

• bioscoop-complex Euroscoop
• Media, Arts & Design-faculty (MAD-faculty)
• bezoekerscentrum
• grote en kleine theaterzaal, foyer, tentoonstellingszalen, multifunctionele zaal en vergaderruimten
• designbedrijven als studio Pieter Stockmans en Painting with light
• design pop-up shop
• fitnesscentrum
• restaurants en cafés
• ondergrondse C-mine experience (ondergronds gangenstelsel tussen machinegebouw en schachtbok – opening in april 2012)
• cultuur- en evenementenplein met als blikvangers de oude, hoge schachtbokken
• ondergrondse parkeergarage

Tentoonstellingsruimte (afbeelding van Organza Network, Flickr.com)

De omvorming is respectvol en hedendaags ontworpen. Er is voortgebouwd op de overmaat aan ruimte en het zintuiglijke gevoel. Bij de schachtblok zijn bijvoorbeeld waterdampspuitjes te vinden die de stoom van de warme aarde symboliseren.

C-mine is een plek waar de historie van de mijn en de creatie van cultuur gaan hand in hand.

Ontwerp C-mine centrum: 51N4E (Brussel)
Ontwerp C-mine cultuurplein: HOSPER (Haarlem)
Ontwerp meubilair C-mine cultuurplein: Carmela Bogman en HOSPER
Ontwerp media & design academie: Bogdan & Van Broeck (Brussel)

Meubilair C-mine cultuurplein, Carmela Bogman en HOSPER

Van de website van C-mine:

Eén jaar C-mine: de cijfers
3… groepen meldden zich het afgelopen jaar gemiddeld elke dag aan voor een rondleiding.
12… partners en initiatieven vonden op C-mine al een plekje onder de zon.
150… tickets per dag verkocht het C-mine Cultuurcentrum in de maand na de officiële opening.
1000… uren aan activiteiten vonden er in 2010 al plaats in de zalen van de energiegebouwen.
2000… activiteiten gingen in 2010 al door in de energiegebouwen.
11 000… gegadigden kwamen sinds september 2010 naar C-mine voor een gegidste rondleiding.
50 000… bezoekers namen in totaal deel aan het eerste C-mine Moment, dat losbarstte op 8 september 2011.
100 000… cultuurliefhebbers lieten zich verleiden door het programma van het C-mine cultuurcentrum.
430 000… mensen zakten af naar Euroscoop in 2010.
700 000… bezoekers trok de hele site het afgelopen jaar.

Deze blogpost is geschreven door Birte Querl van LAgroup en Ronald Bron van HOSPER. HOSPER en LAgroup werken op dit moment samen aan een ontwikkelingsvisie voor Bloemendaal aan Zee.

Naked Retreat bossen

‘A couple of hours away from your computer screen, beyond the reach of that city smog outside your window, there’s a green, bamboo-clad mountain called Moganshan. The air is so clean it sparkles. A gentle breeze wafts through open windows. There is no air conditioning. No need for it. The only sounds are the rustle of bamboo leaves and birdsong, children playing in a stream, someone turning the pages of a book. In winter it is quieter still, muffled by the deep snow that falls every year. It’s hard to imagine, with the car horns blaring, the phones ringing, the street vendors shouting. But it does exist, pure peace and quiet, and it’s so close, so accessible. Yet naked Home Village is also well hidden in a narrow gully on the upper slopes of the mountain, above the dead end of a narrow lane. The luxurious converted farmhouses wouldn’t be a true retreat if they were too easy find. Let us show you the way…back to nature… how to get naked.’

Dit is de tekst op de website van Naked Retreats, een innovatieve eco-retreat die twee en een half uur rijden buiten Shanghai ligt. 

Het complex bestaat uit 30 ‘treetop villas’ en 40 rustieke hutten. In de groene, glooiende heuvels buiten de metropool Hangzhou hebben enkele ondernemers hun missie gevonden. Tussen bamboebossen, theevelden en klaterende beekjes, op een heuvelrug die Moganshan heet, liggen Naked Retreats en de Lodge, hippe gelegenheden waar overwerkte veelverdieners uit de Yangtze-delta weer tot zichzelf kunnen komen. Maar ook buitenlandse bezoekers, op zoek naar rust en ruimte.

Naked retreat treetop villa's

Vorige week opende de Mini Mall in Rotterdam, een verzameling van kleine winkels, horeca-zaakjes en een jazz-club in het voormalige station Hofplein in Rotterdam-Noord (maps). De mall vormt het eerste deel van de herontwikkeling van de hofbogen, de voormalige hofpleinlijn, die sinds een aantal jaar niet meer gebruikt wordt. Noord heeft hiermee, volgens de ontwikkelaar, een nieuwe urban hot spot!

Een gezellige, ballonrijke en zonnige opening was het. Met heel hip Rotterdam, veel jongeren en verrassend veel mensen uit de buurt. De verschillende ondernemers werden aan het publiek gepresenteerd tijdens een modeshow-achtige parade inclusief fotomodellen. De ballonnen boven de mall waren tot in de wijde omgeving zichtbaar.

Helaas zijn nog niet alle ruimtes in de mini-mall verhuurd of geopend. Zo gaat Jazz-club Bird pas later deze maand open, evenals een kleine koffie-horeca. Van een andere ruimte is de huurder op het laatste moment afgehaakt. Hierdoor kwam het wel heel erg mini over, helaas. Omdat het op een lastige plek ligt zonder passantenstromen (achter het spoor, naast een groot en leeg onderwijscluster en een industrieterrein), zal het aan de aantrekkingskracht van de club, winkels en horeca liggen of het echt gaat leven. Het concept is wat dat betreft kwetsbaar, in mijn ogen. Zeker omdat in de nabijheid ook andere gebieden worden ontwikkeld met leuke winkels en horeca, zoals het gebied ‘Rondom het Zwaanshals’ even verderop en de Pannekoekstraat in het centrum.

De uitstraling is rauw. Het gebouw is aan de buitenkant eenvoudig gerenoveerd. De crème-witte kleur (latex?) oogt nu nog fris, maar de vraag is of dat over een jaar ook nog zo is. Verder zijn de afgebrokkelde muren redelijk intact gelaten, wat bijdraagt aan de sfeer. De binnenkant is daarentegen wel flink op de schop genomen en dat oogt erg geslaagd. Mooie winkelruimtes, originele indelingen en een semi-industriële sfeer. Maar het zijn vooral de leuke winkeltjes zelf die het geheel een ziel geven. Jonge ondernemers die het risico durven te nemen om op deze onontgonnen plek zichzelf te lanceren.

Ik wens de Minimall en haar ondernemers heel veel succes. Een kwetsbaar maar prachtig initiatief, wat hopelijk de kickstart vormt voor een geweldige ontwikkeling van de Hofbogen en een nog bruisender Rotterdam-Noord.

Hannekes Boom op de Kop Dijksgracht - foto via thefredlees.com (Hans Frederiks)

Bij mooi weer is Amsterdam overvol. Maar terwijl de grachtengordel zucht onder de druk van bewoners en toeristen, ontstaan er nieuwe plekken aan de rafelranden van de binnenstad. Voorbeelden hiervan zijn de Kop Dijksgracht en Oostenburgereiland.

Allereerst de Kop Dijksgracht. Eind 2008 deden wij bij LAgroup, in opdracht van Projectbureau Zuidelijke IJoever, een studie naar mogelijke publieksvoorzieningen op deze schitterde plek bij CS. Als gevolg van de crisis kwam er uiteindelijk geen ‘gebiedsontwikkeling-oude-stijl’, maar schreef de gemeente Amsterdam een prijsvraag uit. Enthousiaste ondernemers met een goed plan voor tijdelijke horeca konden zich melden. Het resultaat is Hannekes Boom. Of, zoals het persbericht meldt, “een slow food restaurant dat Cradle-to-Cradle gebouwd is met een link naar de historie, een haven en terras”.

De locatie voor en na de komst van Hannekes Boom - rechterfoto via hannekesboom.nl

Even verderop op Oostenburgereiland ligt het voormalige Stork-terrein. Het gebied achter de Czaar Peterstraat is bij sommigen bekend van De Volkskrant/Het Parool (het INIT-gebouw) en de Convention Factory. Sinds kort vestigen ondernemers zich ook in de oude, industriële panden op het terrein. Zo opende eind 2010 restaurant Rosa & Rita in de voormalige kantine van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij:

Rosa & Rita - foto via petitepassport.com

En vorige maand werd ‘stadsoase’ Roest geopend in het Koud Gas Gebouw. Vroeger werd hier energie opgewekt voor de enorme Van Gendthallen, nu is het een café, theater, podium, expositieruimte en strand. Woningbouwcorporatie Stadgenoot, eigenaar van het gebouw en de Van Gendthallen, droeg bij aan de totstandkoming van Roest.

Roest - foto via Bert Kommerij @ flickr.com

Roest - foto via www.facebook.com/amsterdamroest

Voor ontwikkelaars zijn deze (tijdelijke) voorzieningen een slimme en relatief goedkope manier om gebieden te revitaliseren en op de kaart te zetten. Juist in deze economisch lastige tijd.

Als bezoeker moet je goed je best doen om er te komen, maar daar krijg je energieke plekken voor terug. Zelfs in de binnenstad van Amsterdam.

Klik op de map voor de routes naar Hannekes Boom (A), Rosa & Rita (B) en Roest (C).

WIELS - foto Mitternacht @ flickr.com

Vorige week in Brussel bezocht ik WIELS, volgens zichzelf “een internationaal laboratorium voor de creatie en de verspreiding van hedendaagse kunst”. Hier heb ik de beste hedendaagse kunsttentoonstelling in tijden gezien: David Claerbout’s (wiki) The time that remains, geopend tot en met komende zondag 15 mei.

Ik wil het hier verder niet over de tentoonstelling hebben (zeg gewoon al je afspraken af en ga er komend weekend heen), maar wel over het bijzondere gebouw en de omgeving.

Het Blomme-gebouw vóór de renovatie

Eerst een stukje geschiedenis: WIELS is sinds 2007 gehuisvest in het Blomme-gebouw, een van de zeldzame voorbeelden van modernistische industriële architectuur in Brussel. Sinds 1930 deed het gebouw dienst als de brouwerij van Wielemans-Ceuppens – toen de grootste van Europa. In 1988 gaat de brouwerij failliet.

Na tal van renovatieplannen, wordt het Gewest Brussel in 2001 via een onteigeningsprocedure eigenaar van het gebouw. Er wordt een plan gemaakt voor de transformatie van het gebouw tot een centrum voor hedendaagse beeldende kunst – iets wat destijds ontbrak in Brussel. In 2005 start de herontwikkeling van het gebouw onder leiding van architectenbureau Art & Build en in mei 2007 opent WIELS zijn deuren.

WIELS presenteert zichzelf als kunstinstelling “die de functies van presentatieplek, werkplaats en kunsteducatieve werking integreert.” Het centrum heeft geen eigen, permanente collectie, maar ontwikkelt alleen tijdelijke activiteiten zoals beeldende kunsttentoonstellingen, lezingen en een internationaal artists in residence-programma.

Een doorsnede van het gebouw met alle functies - wiels.org

Naast activiteiten gericht op internationale kunst, heeft WIELS een interessant extra muros-programma gericht op de wijk. Deze wijk is de Brusselse deelgemeente Vorst (wiki), een typisch voorbeeld van eind 19^e-eeuwse, industriële (lees: lichtelijk vervallen) stedenbouw. Dit is Vorst gezien vanaf WIELS:

julius laid-back @ flickr.com

De activiteiten die WIELS in de wijk organiseert, variëren van kunst in de openbare ruimte tot educatieve activiteiten voor jong en oud. Een mooi voorbeeld hiervan is het project Camping Wiels, waarbinnen Nederlands- en Franstalige scholieren uit Vorst aan een kunstinstallatie werken en in het gebouw overnachten.

Camping Wiels - Manu Versaen @ wiels.org

Ten slotte heeft WIELS ook erg mooie horeca (zie hieronder) en verhuurt het zalen voor evenementen en congressen.

De voormalige brouwzaal, nu horeca - stephane333 @ flickr.com

Ik heb het vaker op deze blog gezegd, maar ook WIELS vind ik een goed referentieproject voor de 1,3 miljoen m2 lege kantoorruimte in Amsterdam.

Mooi detail in het gebouw: de trap - Simon Blackley @ flickr.com

Wachten op Schiphol is een stuk minder vervelend geworden. Vandaag opende het Airport Park Schiphol. Volgens de luchthaven is dit het eerste luchthavenpark ter wereld:

“Airport Park is het antwoord van Schiphol op de behoefte van haar reizigers aan een plek om te ontspannen, uit te rusten en te werken in een groene omgeving en draagt bij aan de ambitie om Europe’s Preferred Airport te zijn.” (zie factsheet)

Het Airport Park, ontworpen door Maurice Mentjens, is een groene omgeving met o.a. meerdere rust- en werkplekken, winkels, een Park Café en een mooi dakterras.

Foto’s via Schiphol.com

REM eiland, Amsterdam

Op de website van het REM eiland is te lezen, ‘Vanaf 2011 gaat het REM eiland een nieuwe toekomst tegemoet en heeft het zijn staketsels stevig verankerd in de bodem van de Amsterdamse Houthavens. Het REM eiland restaurant op het voormalige helidek biedt een adembenemend uitzicht op het IJ, de Minervahaven en de nieuwe architectuur van de Spaarndammerhout.’

Het eiland is deze week aangekomen in Amsterdam. Het is gestript, gerenoveerd en uitgebreid. Architectenbureau Concrete tekende voor het ontwerp van het exterieur. Het onderste dek biedt onderdak aan New People. Op het 2e en 3e dek komt het REM Eiland Restaurant waarvan de opening gepland staat in mei van dit jaar. Vanaf het dakterras, op 22 meter hoogte, heb je een fantastisch uitzicht op een van de oudste havens van Amsterdam. Onder het motto “beleving is de beste promotie” is de Houthaven met het REM eiland een trekpleister rijker.

En volgens Het Parool is er nu al ruzie ontstaan over het ontwerp. “Wie is de bedenker van de verbouwing van het voormalige piratenzendereiland tot restaurant in het water? Projectontwikkelaar De Key/Principaal en het Amsterdamse architectenbureau Concrete presenteren het deze week als hun project, maar ook architectenbureau Noordwestzes claimt het auteurschap van dit opvallende object.” Gaat dit stoere eiland een rumoerige toekomst tegemoet?

REM eiland