Hoe zien wij onze steden in toeristisch opzicht? - foto van treinen-cool.websitemaker.nl

We hebben allemaal, bewust of onbewust, een beeld van bepaalde steden. Dit beeld wordt gevormd door een verblijf in een stad, óf door verhalen van anderen of in de media. Om een mening te hebben over een bepaalde stad hoef je die dus niet eens bezocht te hebben. Het imago van een stad is daarvoor vaak al voldoende.

In mei t/m juli van dit jaar vergeleken we bij LAgroup het toeristische imago van 18 steden in Nederland: Amsterdam, Breda, Den Haag, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, Hengelo, ’s-Hertogenbosch, Hilversum, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Daarbij beoordeelden ruim 500 Nederlandse respondenten de sfeer en het toeristische aanbod van elke stad.

Welke van deze steden is in de ogen van Nederlandse toeristen het meest aantrekkelijk? In welke stad verwacht men een aantrekkelijk cultureel, horeca en evenementenaanbod? En welke stad slaagt erin om een aantrekkelijk toeristisch beeld uit te dragen?

Wat blijkt:
- Maastricht is de #1 qua binnenlands toeristisch imago
- Citymarketing aan de hand van slogans lijkt slechts beperkt effect te hebben

Maastricht #1 - foto van mosaegrouptravel.nl

De meest opvallende resultaten van het onderzoek:

Maastricht heeft het aantrekkelijkste toeristische imago
Maastricht staat in 2010 aan de top van alle onderzochte steden. Deze positie dankt de stad aan de hoge verwachtingen van de respondenten ten aanzien van de sfeer en het horeca-aanbod. De andere plekken in de top 5 worden ingenomen door Amsterdam, ’s-Hertogenbosch en op een gedeelde 4e plek Nijmegen en Groningen. Het lijkt erop dat naast Amsterdam vooral middelgrote steden met een historische kern succesvol zijn in het creëren van een aantrekkelijk imago. Tegelijkertijd zijn, behalve ’s-Hertogenbosch, vier van de vijf steden universiteitssteden. Hiermee associëren de respondenten een bruisend karakter en een interessant (uitgaans)aanbod.

Den Haag sterk in cultuurhistorisch erfgoed en musea
De respondenten verwachten behalve in Amsterdam ook in Den Haag een aantrekkelijk aanbod van cultuurhistorisch erfgoed en musea. Dit beeld wordt sterk bepaald door het Binnenhof en door de verschillende musea die Den Haag rijk is (Mauritshuis, Gemeente­museum, Panorama Mesdag).

Ook Haarlem en Groningen geliefd voor museumbezoek
Haarlem heeft met het Teylers Museum, het Frans Hals Museum en het Dolhuys een aantrekkelijk museumaanbod in huis dat nationale bekendheid geniet. Ook het Groninger Museum staat landelijk bekend. Respondenten hebben van het museumaanbod van beide steden hoge verwachtingen. In de ranking staan Haarlem en Groningen daarom op een gedeelde 3e plaats, na Amsterdam en Den Haag.

Maastricht wordt gezien als culinaire hoofdstad
In welke mate verwacht men een aantrekkelijk aanbod op het gebied van restaurants, cafés, terrassen en hotels? Op culinair gebied behaalt Maastricht de toppositie. Op een schaal van 1 t/m 10 bereikt Maastricht een 8,5 voor zijn aanbod van terrassen, een 8,2 voor het restaurantaanbod en een 8,0 voor het caféaanbod. Op het gebied van hotels deelt Maastricht de eerste plaats met Amsterdam en scoren beide steden een 7,9.

screenshot van iamsterdam.com

Slogans en/of kenmerken zijn beperkt bekend en passen vaak niet bij de stad
Om de aantrekkelijkheid van steden te vergroten en zichzelf sterker te profileren, investeren gemeenten in citymarketing. Een mogelijkheid om dat te doen is het gebruiken van een slogan of onderscheidende kenmerken. In het onderzoek scoort de spontane bekendheid van de slogans of kenmerken laag. Alleen de slogans ‘Er gaat niets boven Groningen‘ en ‘I amsterdam‘ zijn spontaan bekend bij een substantieel deel van de respondenten (20% bij Groningen en 11% bij Amsterdam). Bovendien vindt men de slogans veelal beperkt bij de steden passen, met uitzondering van Hilversum, Mediastad in het groen, Rotterdam World Port World City en Maastricht, dat gun je jezelf‘.

Het Toeristisch Imago Onderzoek 2010 is uitgevoerd door Birte, Inge, Roel en Stephen van LAgroup, in samenwerking met NBTC-NIPO Research. Wil je meer informatie over het onderzoek, neem dan contact met ons op via birte@lagroup.nl

De opening van Marqt, maart 2010 (foto van www.thebank.nl). The Bank is een van de 16 locaties die 27 juni opengesteld worden voor publiek.

Komende zondag 27 juni is de Dag van de Architectuur, die in het teken staat van hergebruik. ARCAM organiseert tussen 10:00 en 17:00 uur rondleidingen in maar liefst 16 oude gebouwen  in Amsterdam. In al deze gebouwen is of wordt binnenkort nieuw leven geblazen. Enkele te bezichtigen gebouwen zijn:

• The Bank op het Rembrandtsplein waarin o.a. de nieuwe vestiging van Marqt is gevestigd.
• De Hallen, de oude tramremise in Oud-West, waar volgens oude plannen een cultuur- en uitgaanscentrum met een poppodium en een filmzaal zou komen. Vanwege een conflict tussen de beoogde ontwikkelaar en het stadsdeel zijn de plannen van de baan. Wat er nu gaat gebeuren is vooralsnog onbekend.
• Het voormalig Burgerziekenhuis (ook voormalig stadsdeelkantoor) aan de Linnaeusstraat in Oost. In dit  gebouw wordt momenteel het nieuwe Eden Parc Hotel Amsterdam gerealiseerd, een viersterrenhotel met 120 kamers, een grand café met terras en vergaderfaciliteiten.

Voor meer info over deze en 13 andere nieuwe ideeën voor oude gebouwen, klik hier

Hiding in Triangles mountain bike hotel

Wat kan, met de Giro in volle gang, actueler zijn dan een ontwerp voor een Mountain Bike Hotel in Pregasina, Italië, van afstuderende architecten uit Dresden, Philip Modest Schambelan en Anton Fromm. Het hotel hangt aan de zijde van een berg, 500 meter boven het Lago di Garda, met spectaculaire uitzichten over de bergen en meer. Volgens Dezeen, ‘Called Hiding in Triangles, the conceptual project would include continuous ramps from top to bottom so all parts could be accessed by riders on their bikes.’ Vlakbij zijn verschillende routes voor extreme sport enthousiastelingen in de Alpen. Ontworpen eind 2009, begin 2010, staat er in Dezeen onder de rubriek bouwperiode – ‘hopefully in the future’. Inderdaad!

En terwijl we in de bergen zijn, Astearchitecture in Innsbruck heeft bijna twee jaar geleden een dramatisch uitzichtpunt boven de Stubai gletsjer in Tirol gebouwd – niet iets voor mensen met hoogtevrees, maar wel dramatisch.

uitzichtpunt boven de Stubai gletsjer

uitzichtpunt boven de Stubai gletsjer

Pier 1, Brooklyn Bridge Park (bron: New York Times, april 2010)

In het MoMA vindt op dit moment een interessante tentoonstelling plaats over de toekomst van New York’s waterfront in een wereld met stijgende temperatuur en zeespiegel. Tegelijkertijd opende deze maand het eerste deel van Brooklyn Bridge Park: Pier 1. Dit project is een concreet voorbeeld van hoe een maatschappelijk opgave – namelijk de revitalisatie en verlevendiging van een wijk – samenvalt met het groener en duurzamer maken van een stad.

Brooklyn Bridge Park wordt de komende jaren gerealiseerd aan het waterfront van Brooklyn. Dit was voorheen een ‘hard’ en grijs gebied met oude, vervallen pakhuizen. Nu worden de meeste pakhuizen gesloopt en wordt de kade drastisch vergroend. Als alles af is wordt het park in totaal ruim 2 km. lang en ruim 25 ha. groot en zal zich uitstrekken over verschillende pieren met elk een eigen recreatieve functie:

“Pier 6, the furthest to the left, will be covered by patches of wetlands and lawn and volleyball courts. Pier 5 will offer outdoor “active recreation areas,” with soccer and softball fields. Others will be blanketed with grass, a pebble beach, an outdoor event space.” (New York Times, april 2010)

Pier 1, Brooklyn Bridge Park (bron: New York Times, april 2010)

Bij het park worden twee grote appartementencomplexen gerealiseerd, waarvan een met hotel. De opbrengsten hiervan worden benut  voor de financiering en het onderhoud van het park. Hiermee geeft het totale project een maatschappelijke, ecologische én economische impuls aan het gebied:

“Brooklyn Bridge Park, designed by Michael Van Valkenburgh Associates, is an attempt to come to terms with the best and worst of our era: on the one hand, concern for the environment and an appreciation for the beauty of urban life and infrastructure; on the other, the relentless encroachment of private interests on the public realm. … Still, the city can live with the trade-off. … the project as a whole will radically alter the character of the city, not only by making it greener but also by reorienting it toward the life of the harbor.” (New York Times, april 2010)

Brooklyn Bridge Park kan de opmaat zijn voor dit toekomstbeeld van New York, te zien in de tentoonstelling waarmee ik mijn verhaal begon:

door Architecture Research Office and dlandstudio

Voor meer foto’s van Brooklyn Bridge Park, zie hier.

Stephen plaatste eerder een post over het plan voor een vergroening van het watrefront van Parijs. Zie hier.

Intell Hotels Amsterdam-Zaandam. Bron: L. Feij via Flickr.com.

Op 18 maart van dit jaar opende Inntel Hotels Amsterdam-Zaandam haar deuren. Nu is de opening van een nieuw hotel niet altijd even blogpost-waardig, maar in het geval van Inntel geldt dit zeker wel. Zelden zag ik zo een kitscherig vormgegeven hotel! Het ontwerp betreft een twaalf verdiepingen hoge opeenstapeling van maar liefst zeventig Zaanse huisjes. Architect Wilfried van Winden van WAM Architecten tekende deze ‘eye-catcher’.

Het nieuwe hotel telt 160 kamers, vergader- en feestfaciliteiten, een bar-restaurant genaamd ‘Puur Saen’ en diverse wellnessfaciliteiten. Het hotel vormt één van de belangrijke pijlers van het Inverdan-project – het beoogde nieuwe stadshart voor Zaandam.

Persoonlijk vind ik het ontwerp (veel) teveel van het goede, maar ook bij LAgroup op kantoor zijn er (een beperkt aantal) fans van het ontwerp te vinden. Aan een architectonische beschouwing ga ik mij niet wagen, daar is ongetwijfeld al genoeg over geschreven.

Vanuit exploitatie-oogpunt bezien denk ik dat het – voor een totale bouwsom van € 15 miljoen gerealiseerde – ontwerp een slimme zet is. Hoewel je er over kan twisten, zorgt het ontwerp wel voor een sterke, herkenbare identiteit en zoals de afgelopen weken gebleken is: veel media-aandacht. En dat is iets dat een hotel dat in Zaanstad gelegen is zeer goed zal kunnen gebruiken om zich in ieder geval op de toeristische markt te onderscheiden. Zo wijdde de Britse kwaliteitskrant The Guardian maar liefst een hele pagina aan het hotel waarin het stelt “it will certainly put Zaandam on the tourist map”.

Ik verwacht dat bepaalde segmenten van de toeristische markt zich absoluut tot het ontwerp van het hotel aangetrokken zullen voelen. Zo denk ik dat de opkomende groep van Chinese toeristen die Nederlandse toppers zoals de Zaanse Schans aandoen – en vaak niet vies zijn van wat kitsch – het helemaal te gek zullen vinden om in dit hotel te verblijven.

Zaanse schans-hotel in de mist. Bron: T. Boric via Flickr.com.

De ervaring elders leert ook dat de binnenlandse (zakelijke) bezoeker niet wegdeinst voor een vleugje kitsch hier en daar. Zo presteert het niet bepaald in de lokale cultuurhistorische identiteit gewortelde, geheel in Chinese stijl uitgevoerde Hotel Breukelen ook al vele jaren zeer goed. Hoewel dit natuurlijk ook te danken is aan de uitstekende ligging aan de A2 en aan het Van der Valk-label. Toch, de herkenbare nep-Chinese stijl van het hotel, draagt in sterke mate bij aan de geliefdheid van het hotel voor menig zakelijk overleg of verblijf.

Ik ben in ieder geval erg benieuwd naar de eerste bedrijfseconomische cijfers van deze nieuwe Zaanse (spring)schans!

Inntel Hotels Amsterdam-Zaandam. (c) Roel Backaert.

foto: tdietmut @ flickr.com

Vorige maand opende de ss Rotterdam, het voormalige vlaggeschip van de Holland Amerika Lijn (HAL), haar deuren voor publiek. De ss Rotterdam is het grootste passagiersschip dat ooit in Nederland is gebouwd. Het is in september 1958 gedoopt door Koningin Juliana en begon haar eerste reis in september 1959 met als bestemming New York. Tot 1971 maakte De Rotterdam regelmatig de overtocht tussen Rotterdam en New York. Later deed het dienst als cruiseschip voor de Holland Amerika Lijn. In 2000 ging het schip uit de vaart.

Na een grondige renovatie is het schip teruggekeerd naar huis en kreeg het een vaste ligplaats in de Rotterdamse wijk Katendrecht. Nu is de ss Rotterdam herontwikkeld tot een zeer bijzondere attractie.

foto: Make Love Not Art @ flickr.com

Bezoekers kunnen er allerlei rondleidingen volgen en het schip beschikt over meerdere congreszalen en een hotel met twee restaurants en een bar en een dependance van het Maritiem Museum. De inrichting van het schip, waaronder de hotelkamers, komt voor een deel overeen met die van de jaren ‘60/’70. Het lijkt net alsof je terug in de tijd bent gestapt.

De renovatie van het schip ging niet zonder slag of stoot: de investeringskosten vielen vele malen hoger uit (waarover meer hier) en de opening werd een aantal maal uitgesteld. Desondanks is Rotterdam een unieke toeristische attractie rijker, welke met 80 leerwerkplekken jaarlijks zo’n 240 (kansarme) jongeren uit de omgeving een stageplek biedt. Dit sociaal-maatschappelijke aspect, als ook het verwachte jaarlijkse bezoekaantal van ruim 700.000, zal ongetwijfeld een impuls geven aan de revitalisatie van Katendrecht.

Amsterdam heeft zo’n 350 hotels en Vincent van Dijk, trendwatcher van beroep, slaapt dit jaar elke nacht in een ander. Hij begon het project Amsterdam Slaapt toen hij wilde verhuizen van Den Haag naar Amsterdam. Dit leek hem de beste manier om de stad goed te leren kennen.

De hoteliers, geplaagd door de crisis, reageren erg enthousiast. Vincent kan elke dag gratis in de hotels terecht. Blijkbaar kunnen zij de positieve aandacht goed gebruiken, zeker nu de binnenlandse toerist een steeds belangrijkere doelgroep wordt.

Tot nu toe is Vincent – op een enkele uitzondering na – erg te spreken over de hotels, met name wat betreft hun klantgerichtheid. Vincent’s ervaringen zijn te volgen via zijn weblog en op twitter.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Carrotmob is de stap na flashmob: dat waren ludieke acties waarbij een meute wordt opgeroepen, vaak via internet, om een kussengevecht in Union Square in New York te houden of zoals vorig jaar in Stockholm waar een flashmob bij elkaar kwam op initiatief van dansgroep Bounce ter ere van Michael Jackson. In Nederland lijkt dit verschijnsel over zijn hoogtepunt te zijn, maar de carrotmob als een vorm van sociale actie begint langzaam te landen. Een van de eerste organisaties die dit in Nederland heeft opgepikt is Strawberry Earth die in januari van dit jaar €9.750 bij elkaar sprokkelde voor de ‘greenifying of Hotel V ‘ in Amsterdam. In de woorden van de Rotterdamse hoogleraar duurzaamheid Jan Rotmans: ‘Gedragsverandering bewerkstelligen door verleiding en beloning is heel krachtig. (…) Snelle actie, snel resultaat. Dat zijn kenmerken van een nieuw tijdperk.’

Wat zouden de mogelijkheden zijn als de gedachten achter Carrotmob niet alleen worden toegepast op individuele bedrijven, maar ook op delen van steden, op het duurzaam verbeteren van de openbare ruimte? Dan zou een nieuwe vorm van ‘power to the people’ kunnen ontstaan.

Slaapzand in Domburg

Waarom zijn vakantiehuizen vaak zo weinig smaakvol ontworpen en ingericht? Een architect die er genoeg van had om elk jaar opnieuw op zoek te gaan naar een mooi  en kwalitatief hoogwaardig vakantiehuisje, heeft daarom twee jaar geleden de website Urlaubsarchitektur.de ontwikkeld, waarop architectonisch interessante vakantiehuisjes worden gepresenteerd.

Op de website, die gek genoeg zelf niet bijzonder mooi is vormgegeven, wordt elke week een nieuw huisje of soms ook een hotel aan de verzameling toegevoegd die het oordeel van de vakjury heeft doorstaan. Inmiddels omvat deze website meer dan honderd referenties: van een verbouwde boerderij en een oude kraantoren tot aan een luxe hotel in een watertoren of een drijvend hotel. Allemaal bijzondere gebouwen, zowel van binnen als van buiten. Bij elke accommodatie wordt informatie gegeven over het type accommodatie, de betreffende locatie, de architect, jaar van realisatie, gewonnen prijzen, de specifieke website en bijzonderheden. Een interessant initiatief met veel originele verblijfsaccommodaties voor mensen die een keer iets anders willen.

Glencomeragh House in Ierland

Albergo Sassi di Matera

Twee bijzondere hotels, maar zeer verschillend en beide met opvallende websites, maar ook die zijn zeer verschillend – One by the Five in Parijs en Albergo Sassi di Matera in Zuid-Italië. Beide uniek en opvallend. Beide zeer de moeite waard!

One by the Five in Parijs