Iwan Baan @ thehighline.org

Ik bekeek zojuist een fantastisch filmpje over de High Line (de link naar het filmpje staat verderop). Als je 6½ minuut over hebt, raad ik je aan hetzelfde te doen. Het is zeer de moeite waard!

Voor wie het project nog niet kent: de High Line is een nieuw park op een oude spoorlijn. Het park loopt op niveau 1 dwars door West-Manhattan, New York.

www.thehighline.org

Het eerste deel (de groene lijn op de afbeelding hierboven) is open sinds juni 2009 en kenmerkt zich door uitzicht en openheid. Het tweede deel (het blauwe blok) opende in juni 2011 en is meer intiem.

Persoonlijk vind ik de High Line het beste stedelijke vernieuwingsproject dat ik de afgelopen jaren ben tegengekomen. Een van de betrokkenen legt in het filmpje uit waarom:

The High Line is designed with the city; not against it. And yet it still has this contrast of classic urbanism and nature.

Meer hierover in het filmpje, dat we helaas niet mogen embedden, maar wel bekeken kan worden via deze link. Meer afbeeldingen zijn hier te vinden.

Belangrijke betrokkenen bij de High Line
- Het project is een publiek-private samenwerking en wordt geëxploiteerd door de Friends of the High Line
- Intiatiefnemer van de High Line is Robert Hammond
- Architect is diller scofidio + renfro
- Het ontwerp van de beplanting is van Nederlander Piet Oudolf

Tijdens een bezoek aan Madrid bezocht ik een deel van Madrid Río, een nieuw park met een totale lengte van 10 kilometer en een oppervlakte van 150 hectare. Tussen 2005 en begin 2011 is het immense park aangelegd aan weerszijden van de rivier Manzanares (maps). Dit gebied was in de loop der jaren vervuild geraakt, vooral vanwege een drukke snelweg die langs de rivier lag.

De snelweg ligt inmiddels ondergronds en het gebied is omgetoverd tot een van Madrid’s meest geliefde plekken om te wandelen, fietsen, skaten, eten, drinken, et cetera.

Madrid Río heeft een sterk Nederlands tintje: het masterplan is ontworpen door West 8 uit Rotterdam, samen met Burgos & Garrido, Porras & La Casta Arquitectos en Rubio & Álvarez-Sala Arquitectos.

Het park bevat o.a.:
- 4 nieuwe iconische bruggen (zoals het voorbeeld hierboven)
- 30 kilometer aan fietsroutes
- 3 voetbalveldjes
- een skatepark van 2.000 m²
- een stadstrand van 12.000 m²
- een gebied voor culturele evenementen van 4.300 m²
- 17 speelplaatsen voor kinderen
- een bezoekerscentrum over het belang van de rivier voor de stad
- en nog veel meer

De totale kosten: ruim €332 miljoen

Dit promotiefilmpje geeft een verdere impressie van het park:

Klik hier om de embedded video te bekijken.

De afbeelding bovenaan komt uit de projectomschrijving van West 8
De afbeelding van de brug komt van www.madrid.es

Laatst was ik weer eens op bezoek bij vrienden in Berlijn. Tijdens een middag fietsen namen we een kijkje bij Flughafen Tempelhof. Wat een ruimtebeleving in de dichtbebouwde stad!

Na de sluiting in 2008 is het voormalige vliegveld nu sinds een jaar weer opengesteld voor het publiek. Het wordt door bewoners uit de omliggende wijken en andere bezoekers intensief gebruikt. In afgelopen winter werd er op de start-/landingsbanen nog volop gelanglauft, nu kan men er wandelen, fietsen, skaten, vliegeren, et cetera. Daarnaast nodigen grasvelden uit om te luieren, te voetballen en te barbecueën, en zijn er zelfs afgezette gebieden voor broedvogels. Het vliegveld is zo groot (circa 380 hectare!) dat er ruimte is voor iedereen. En er is natuurlijk ook een heerlijke Biergarten: Luftgarten Bier & BBQ.

foto's via spiegel.de (l) en luftgarten-berlin.de (r)

Het huidige gebruik van Tempelhof is het vertrekpunt voor een duurzaam ontwikkelingsproces dat leidt tot een openbaar en veelzijdig bruikbaar parklandschap. Voor de ontwikkeling van dit nieuwe park is gekozen voor een Internationale Gartenausstellung (IGA – wiki) die in 2017 plaats zal vinden.

Een eerste internationale ideeënprijsvraag heeft vorig jaar zes winnende ontwerpen opgeleverd die breed zijn bediscussieerd. Als de uiteindelijke winnaar kwam de Schotse bureaucombinatie GROSS. MAX (landschapsarchitectuur) en Sutherland Hussey (architecten) uit de bus. Voor het landschapsontwerp tekent de Nederlander Eelco Hooftman, werkzaam bij Gross.Max. Centraal in zijn ontwerpvisie staat de openheid c.q. het openhouden van het Tempelhofer Feld. Hij wil een landschap creëren dat ruimte biedt aan uiteenlopende doelgroepen, waardoor ook de natuur interessanter wordt en meer diverse vormen krijgt.

GROSS. MAX + Sutherland Hussey

GROSS. MAX + Sutherland Hussey

Ik ben zeer benieuwd hoe dit gebied zich in de tussentijd (tot 2017) verder ontwikkeld en welke pioniers en tijdelijke gebruiksvormen een kans krijgen om dit geweldige gebied een impuls te geven. Flughafen Tempelhof blijft dus op mijn Berlijn-lijstje van de te bezoeken plekken.

London River Park (c) Greater London Authority/Gensler

Langs de oever van de Thames in London zal een futuristisch ogende drijvende boardwalk worden aangelegd genaamd London River Park. De constructie zal, als alles volgens plan verloopt, nog voor de Olympische Spelen van volgend jaar gereed zijn.

De boardwalk zal lopen van Blackfriars tot aan de Tower of London en is hiermee ongeveer één kilometer lang. Hiermee wordt het de eerste aaneengesloten wandelroute langs de noordoever van de rivier. Een route die bovendien een aantal van Londons meest bezochte attracties, zoals St. Pauls Cathedral en Tower Bridge met elkaar verbindt.

London River Park (c) Greater London Authority/Gensler

Wat is het precies?
In de woorden van de London Evening Standard: “The 12-metre wide pontoon – being called the “River Park” – will link eight pavilions themed on topics such as transport, innovation and culture, which will host events and showcase London. It is based on the New York High Line, a public park built on an old elevated railway.”  Voor de paviljoens zelf wordt gesproken over de vestiging van een museum, bioscoop, concertzaal. Ook zijn er plannen voor een eco-park en een zwembad.Vooralsnog zijn deze plannen echter nog niet concreet. Ontwerp van het park is van de hand van het grote architecten-/planningsbureau Gensler.

Toestemming moet nog worden verleend
Juich nog niet te vroeg, want het plan moet nog goedgekeurd worden door een ruimtelijke commissie van de City of London. Zo is er vanuit een aantal hoeken bezwaar tegen de constructie gemaakt – onder meer op grond van de status van de locatie als zijnde UNESCO werelderfgoed.

Voorstanders geven echter aan dat het om een tijdelijke constructie zou gaan (hoewel dit destijds overigens ook van de nog immer vrolijk ronddraaiende Millennium Eye – inmiddels London Eye genaamd – werd gezegd). Een ander pluspunt van het plan is dat het om een drijvende constructie gaat (zoals duidelijk te zien in de onderstaande foto). Bij de installatie wordt geen schade aangebracht aan de omgeving.

London River Park (c) Greater London Authority/Gensler

Boris is alvast een fan
De burgemeester van London, Boris Johnson, is reeds enthousiast over het plan, hij noemt het een mooie kans om een van de meest bekende en gekoesterde wateroevers nog aantrekkelijker te maken. Het idee en de architectonische uitwerking ervan werden door hem geprezen.

Financiering verkregen
De kosten van het project worden op 60 miljoen GBP geraamd, oftewel circa 69 miljoen euro. Uit de berichtgeving wordt niet duidelijk of het hier alleen de investeringen betreft of ook de exploitatie. Wel is bekend dat de financieringsmaatschappij Venus Group uit Singapore bereid is dit geld te investeren. Onderdeel van de deal is dat 30% van de inkomsten uit de attractie(s) ten goede komen van de City of London.

Een spectaculaire nieuwe attractie voor London lijkt dus in de maak!

Wachten op Schiphol is een stuk minder vervelend geworden. Vandaag opende het Airport Park Schiphol. Volgens de luchthaven is dit het eerste luchthavenpark ter wereld:

“Airport Park is het antwoord van Schiphol op de behoefte van haar reizigers aan een plek om te ontspannen, uit te rusten en te werken in een groene omgeving en draagt bij aan de ambitie om Europe’s Preferred Airport te zijn.” (zie factsheet)

Het Airport Park, ontworpen door Maurice Mentjens, is een groene omgeving met o.a. meerdere rust- en werkplekken, winkels, een Park Café en een mooi dakterras.

Foto’s via Schiphol.com

Santiago di Compostela

Spanje heeft de laatste decennia een aantal (zeer) grootschalige culturele centra gebouwd. Calatrava’s Ciutat de les Arts i les Cièncie, de Matadero Centro de Creacion Contemporanea in Madrid en Herzog & de Meurons Forum Barcelona. Met wisselend succes. De nieuwste is in aanbouw, Peter Eisenman’s Cidade da Cultura de Galicia in Santiago de Compostela (Galicië). De New Yorkse architect Eisenman was ook de ontwerper van het Mahnmal holocaustmonument in Berlijn.

De Cidade bestaat onder andere uit een museum, een bibliotheek, een archief, een theater en tentoonstellingsruimtes. De verschillende faciliteiten worden met elkaar verbonden door middel van voetgangersgebieden en een centrale plaza, omringd door 25 hectare park. Twee torens, ontworpen in 1992 door John Hejduk, een collega van Eisenman, maken ook deel uit van het complex.

Volgens de Fundacion Cidade da Cultura de Galicia:

‘Its spaces shall host services and activities devoted to the preservation of heritage and memory, the study, research, experimentation, production and dissemination in the field of literature and thinking, music, drama, dance, film, the visual arts, audiovisual creation and communication.

Inspired by the historic city of Compostela, the complex shall be articulated by streets, colonnades, gardens and plazas, transcending the mere concept of a cultural center to become a city with a life of its own, where visitors may not only enjoy the programming scheduled for each building, but also go shopping, eating out or just simply strolling.’

De geplande opening van bepaalde onderdelen, waaronder de bibliotheek en het archief, is eind 2010. De opening van het Galicische museum zal plaatsvinden in de loop van 2011. De bouw van de andere onderdelen is nu in de beginfase.

Torens van Hejduk

Pier 1, Brooklyn Bridge Park (bron: New York Times, april 2010)

In het MoMA vindt op dit moment een interessante tentoonstelling plaats over de toekomst van New York’s waterfront in een wereld met stijgende temperatuur en zeespiegel. Tegelijkertijd opende deze maand het eerste deel van Brooklyn Bridge Park: Pier 1. Dit project is een concreet voorbeeld van hoe een maatschappelijk opgave – namelijk de revitalisatie en verlevendiging van een wijk – samenvalt met het groener en duurzamer maken van een stad.

Brooklyn Bridge Park wordt de komende jaren gerealiseerd aan het waterfront van Brooklyn. Dit was voorheen een ‘hard’ en grijs gebied met oude, vervallen pakhuizen. Nu worden de meeste pakhuizen gesloopt en wordt de kade drastisch vergroend. Als alles af is wordt het park in totaal ruim 2 km. lang en ruim 25 ha. groot en zal zich uitstrekken over verschillende pieren met elk een eigen recreatieve functie:

“Pier 6, the furthest to the left, will be covered by patches of wetlands and lawn and volleyball courts. Pier 5 will offer outdoor “active recreation areas,” with soccer and softball fields. Others will be blanketed with grass, a pebble beach, an outdoor event space.” (New York Times, april 2010)

Pier 1, Brooklyn Bridge Park (bron: New York Times, april 2010)

Bij het park worden twee grote appartementencomplexen gerealiseerd, waarvan een met hotel. De opbrengsten hiervan worden benut  voor de financiering en het onderhoud van het park. Hiermee geeft het totale project een maatschappelijke, ecologische én economische impuls aan het gebied:

“Brooklyn Bridge Park, designed by Michael Van Valkenburgh Associates, is an attempt to come to terms with the best and worst of our era: on the one hand, concern for the environment and an appreciation for the beauty of urban life and infrastructure; on the other, the relentless encroachment of private interests on the public realm. … Still, the city can live with the trade-off. … the project as a whole will radically alter the character of the city, not only by making it greener but also by reorienting it toward the life of the harbor.” (New York Times, april 2010)

Brooklyn Bridge Park kan de opmaat zijn voor dit toekomstbeeld van New York, te zien in de tentoonstelling waarmee ik mijn verhaal begon:

door Architecture Research Office and dlandstudio

Voor meer foto’s van Brooklyn Bridge Park, zie hier.

Stephen plaatste eerder een post over het plan voor een vergroening van het watrefront van Parijs. Zie hier.

De Pure Markt, Park Frankendael - foto: sandrosamigis @ flickr.com

Ik woon nu ongeveer een half jaar op de rand van Amsterdam-Centrum en Oost en heb inmiddels ontdekt dat het gebied rondom de Middenweg zich ontpopt heeft als de biologische en ecovriendelijke hotspot van Amsterdam.

Sinds afgelopen week is het weer raak: de komende maanden zal telkens op de laatste zondag van de maand De Pure Markt in Park Frankendael plaatsvinden. Dit betekent veel gezelligheid in het park en tal van leveranciers met ambachtelijk, biologisch en vooral lekker eten.

Sowieso stond het park al bekend om haar duurzaam voedsel vanwege restaurant De Kas. Dit top-restaurant werkt met verse biologische producten, veelal afkomstig van hun eigen kwekerij.

Restaurant De Kas - foto: ldvc @ flickr.com

En hiermee is het nog niet gedaan. Want om de hoek, op nr. 11 op de Wethouder Frankeweg, zit het best bewaarde snackgeheim van Amsterdam: biologische snacksalon ‘t Wethoudertje (zelfgemaakte frites, biologische hamburgers, etc. etc.). Zo is dit alles een mooi voorbeeld van hoe een aantal uiteenlopende horecavoorzieningen elkaar versterken, en daarmee een wijk een geheel eigen gezicht geven.

adres: Wethouder Frankeweg 11

Dzintari forest park, skatepark

De kans is redelijk groot dat Jurmala, Dzintari en SubstaNce je weinig zeggen. Ook is de kans groot dat je relatief weinig weet over Letland. Jurmala is een stad aan zee in Letland. Dzintari is de naam van een uniek bos van 13ha met 200 jaar oude pijnbomen, dat dicht tegen het stadscentrum van Jurmala ligt. En SubstaNce is een architectenbureau in Letland dat het nieuwe bezoekerscentrum en de vrijetijdsvoorzieningen in het Dzintari Forest Park heeft ontworpen. In dit fraaie bos worden natuur en stad, activiteit en rust op een fijnzinnige manier bij elkaar gebracht. Naast het bezoekerscentrum heeft het park ook een inline skating track die, via bruggen, doorkruist wordt door een houten wandelpad dat de verschillende faciliteiten met elkaar verbindt. Daarnaast heeft het park een skatepark, een speeltuin, café’s en een winkel voor de verhuur van sportartikelen. Hier in Jurmala is een nieuwe en bijzondere combinatie van bos en stadspark recentelijk geopend waar het ontwerp en materiaalgebruik met zorg zijn gekozen.

Dzintari forest park, brug over skatepad

Op verschillende plekken in Amsterdam, waaronder het Vondelpark en het Westerpark, zijn zogenaamde Vindhekken geplaatst. Voorbijgangers kunnen hier een verloren voorwerp zoeken of een gevonden voorwerp toevoegen. Doordat er voortdurend handschoenen, sleutels, knuffels en andere items worden opgehangen, en ook weer worden weggehaald, zijn het een soort interactieve kunstwerken. Veel voorbijgangers staan even stil bij de Vindhekken en foto’s van de Findfences zijn inmiddels ook op Flickr gesignaleerd.

Dit concept van kunstenares Annemarieke Weber wekt sinds 2009 bij veel mensen positieve reacties op zoals respect, eerlijkheid en vertrouwen. Persoonlijk vind ik het een charmant initiatief. Als je voorbij fietst tovert een Vindhek altijd even een glimlach op je gezicht. Verder is een Vindhek een mooie afspiegeling van de periode van het jaar. In de winter is het hek ingepakt met wollen sjaals, handschoenen en mutsen, rond Valentijn wordt het Vindhek gesierd met liefdesverklaringen en in de zomer voeren de zonnebrillen de boventoon.

Sommige Vindhekken hebben ook een bankje waardoor het een leuke ontmoetingsplek is in de openbare ruimte. En voor degenen die de laatste tijd nog iets zijn kwijtgeraakt is er de online Photo Blog waarop foto’s staan van de verloren voorwerpen. Kortom, het Vindhek-concept wordt door mij absoluut omarmd. Het ontwerp daarentegen is wat mij betreft wel erg hufterproof en had meer esthetisch verantwoord kunnen zijn. Het doet nu eerder afbreuk aan de omgeving dan dat het de stad mooier maakt. Ik wil daarom iedereen uitnodigen om zoveel mogelijk gevonden voorwerpen in de Vindhekken te hangen zodat het ijzerwerk wordt ingepakt met mooie gebaren.